I GZ 57/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku S. K. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu S. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...]czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1832/22 Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu S. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu I instancji nie uzasadniają przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od sprzeciwu powołane przez S. K. przyczyny uchybienia tego terminu, tj. duża ilość korespondencji, która wymagała udzielenia odpowiedzi, nie stanowiły uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Na powyższe postanowienie wnoszący sprzeciw złożył zażalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację uzasadniająca przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a." czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. W rozpoznawanej sprawie sporne jest to, czy wnoszący sprzeciw uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminowi. Jako przesłanki braku winy wskazał samodzielne prowadzenie działalności rolniczej oraz otrzymanie dużej ilości korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dochowania szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z: 8.10.2013 r., II GZ 549/13; 3.10.2013 r., I FZ 410/13; 1.10.2013 r., II OZ 833/13; 25.9.2013 r., I OZ 828/13, dostępne na stronie internetowej ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Strona wnioskująca o przywrócenie terminu zobowiązana jest do uprawdopodobnienia dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd oceniając, czy w konkretnej sprawie strona zawiniła uchybienie terminowi do dokonania czynności, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności. Innymi słowy sąd powinien zbadać, czy do uchybienia terminu doszło z uwagi na wystąpienie przyczyn niezależnych od strony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że wnoszący wniosek nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Słusznie bowiem stwierdził Sąd I instancji, że w sytuacji, gdy wnoszący sprzeciw otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu wraz z kompletnym i poprawnym pouczeniem o trybie i terminie jego uiszczenia, to niezastosowanie się do tego pouczenia stanowi o braku wymaganej od strony staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Również duża ilość pracy w gospodarstwie rolnym nie jest okolicznością nadzwyczajną, której wystąpienia nie mógł wnoszący sprzeciw przewidzieć. Jak słusznie ocenił Sąd I instancji tal przedstawione okoliczności sprawy nie pozwalają na przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od sprzeciwu. Prawidłowości powyższego postanowienia nie podważają okoliczności poniesione przez wnoszącego sprzeciw w zażaleniu, tj. stwierdzenie, że jego stan psychiczny oraz możliwości fizyczne nie pozwalały na uiszczenie wpisu sądowego w terminie. Należy bowiem stwierdzić, że na potwierdzenie powyższych okoliczności wnoszący sprzeciw nie przedstawił żadnych dokumentów, takich jak zwolnienie lekarskie bądź zaświadczenie o doznanej kontuzji, czy chociażby recepta na przyjmowane leki, która w przypadku silnych leków musiała być wydana, jak wynika z doświadczenia życiowego Sądu. Wobec tego NSA nie miał podstaw do uwzględnienia tych gołosłownie przytoczonych okoliczności jako uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od sprzeciwu. W tych okolicznościach sprawy NSA uznał, że postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem, a okoliczności przedstawione w zażaleniu nie podważyły tej prawidłowości. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji