I GZ 54/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 733/20 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 733/20 odrzucił zażalenie w sprawie za skargi M. W. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z [...] września 2020 r., w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W motywach podjętego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 16 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił zażalenie M. W. na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi. W dniu 12 października 2021 r. skarżąca wniosła do Sądu pismo, w formie dokumentu elektronicznego, składające się z pisma przewodniego, podpisanego elektronicznie, oraz załączników, w tym załącznika zatytułowanego zażalenie, który nie został podpisany elektronicznie. Zarządzeniem z 15 października 2021 r. Przewodniczący Wydziału III wezwał skarżącą do podpisania elektronicznego dokumentu zażalenia oraz jego załączników – podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, względnie do nadesłania egzemplarza papierowego zażalenia, podpisanego podpisem tradycyjnym; podkreślił, że pismo przewodnie informujące o wniesieniu zażalenia zostało prawidłowo podpisane elektronicznie, a brak jest podpisu elektronicznego pod zażaleniem. Wezwanie, przesłane w formie dokumentu elektronicznego, uznano za doręczone 11 listopada 2021 r. W odpowiedzi skarżąca wniosła do tut. Sądu pismo z 16 listopada 2021 r., w formie dokumentu elektronicznego, składające się z pisma przewodniego, podpisanego elektronicznie, oraz załącznika zatytułowanego zażalenie, który nie został podpisany elektronicznie. Jak wynika z akt sprawy, zażalenie to ma taką samą treść jak zażalenie wniesione do Sądu jako załącznik 12 października 2021 r. i także nie zostało podpisane elektronicznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucając zażalenie strony wskazał, że skarżąca wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego, składające się z podpisanego elektronicznie pisma przewodniego oraz załączników, w tym załącznika zatytułowanego zażalenie, który nie został podpisany elektronicznie. Z tego powodu wezwano skarżącą do podpisania zażalenia. Tożsamy pogląd, że opatrzenie pisma przewodniego zaufanym podpisem elektronicznym (kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym) nie skutkuje podpisaniem całego dokumentu elektronicznego, w szczególności załączników do tego pisma przewodniego, został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z: 9 października 2020 r. sygn. akt I OZ 814/20; z 29 października 2020 r., sygn. akt I OZ 814/20. Wezwanie uznano za doręczone 11 listopada 2021 r. W wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego zażalenia; zamiast tego ponownie wniosła do tut. Sądu pismo w formie dokumentu elektronicznego, składające się z pisma przewodniego, podpisanego elektronicznie, oraz załącznika zatytułowanego zażalenie, który nie został podpisany elektronicznie. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że zażalenie należało odrzucić na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej p.p.s.a.). Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie. W myśl art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać natomiast podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Jeżeli we wniesionym przez stronę zażaleniu nie dochowano warunków formalnych, w myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jednocześnie stosownie do art. 194 § 2 p.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia kwestionowanego postanowienia. Sankcję niezachowania ww. wymogów oraz terminu przewiduje art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z dniem 31 maja 2019 r. wszedł w życie art. 4 ustawy z 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r. poz. 183 ze zm.), na mocy którego dopuszczono możliwość wnoszenia pism do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego podpisanego przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a.). Pismo do sądu administracyjnego można obecnie wnieść w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu (art. 12b p.p.s.a.), zlokalizowaną na elektronicznej platformie usługi administracji publicznej (ePUAP). W obecnie rozpoznawanej sprawie zażalenie strony skarżącej na postanowienie Sądu I instancji z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III SA/Po 733/20 w zakresie odrzucenia zażalenia nie zostało podpisane przez stronę, pomimo wezwania na podstawie art. 194 § 3 w zw. z art. 46 § 2a i 2b do podpisania elektronicznego zażalenia oraz jego załączników, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, względnie do nadesłania egzemplarza papierowego zażalenia podpisanego podpisem tradycyjnym. W odpowiedzi na wezwanie ponownie strona podpisała elektronicznie pismo przewodnie bez podpisu elektronicznego dokumentu zażalenia. Należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I FPS 2/21 stwierdził, że: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym". Wobec powyższego należało uznać, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo wezwał skarżącą do podpisania zażalenia w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Brak wykonania wezwania Sądu skutkuje odrzuceniem zażalenia. Z przedstawionych wyżej przyczyn, na podstawie art. 178 p.p.s.a. w związku z art. 180 i art. 197 § 2 p.p.s.a. p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.