I GZ 503/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 459/13 w zakresie oddalenia wniosku o zmianę postanowienia w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 22 2014 r. o sygn. akt I SA/Wr 459/13 na podstawie art. 165 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oddalił wniosek [...] (dalej: Spółka) o zmianę postanowienia w sprawie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej we [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. o sygn. akt I GZ 92/14 (dostępne w Internecie pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl) oddalił zażalenie Spółki na postanowienie Sądu z dnia 10 marca 2014 r. o sygn. akt I SA/Wr 459/13 o odmowie przyznania prawa pomocy. W dniu 16 czerwca 2014 r. ponownie wezwano skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu od skargi. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ponad wcześniej wywiedzioną argumentację Spółka uzasadniała, że wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kilkadziesiąt skarg, w związku z czym zobligowana jest do uiszczenia wpisów sądowych w łącznej kwocie 49.640 zł. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 400.000 zł, wartość środków trwałych 0 zł, a wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (2013) 444.137,38 zł. Stan trzech rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Dodatkowo Spółka podała wyniki finansowe za lata 2010 i 2011 r., które były dodatnie i wynosiły odpowiednio 195.307,98 zł i 185.573,46 zł, zaś w 2012 r. odnotowana została strata w kwocie 72.117,31 zł. Wskazano też na egzekucję kwoty 5.000.000 zł z tytułu podatku akcyzowego. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2014 r. Spółka oświadczyła, że jej rachunki bankowe zostały zamknięte, gdyż nie posiadała na nich żadnych środków finansowych. Sąd I instancji stwierdził, że treść wniosku strony skarżącej oraz przedłożonych dokumentów nie pozwala na stwierdzenie, iż została spełniona przesłanka zmiany postanowienia z dnia 10 marca 2014 r. poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Strona nie wykazała bowiem zmiany na gorsze okoliczności składających się na jej sytuację majątkową oraz zdolność płatniczą. WSA podkreślił, że strona nadal prowadzi działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów i to mimo prowadzenia w stosunku do niej egzekucji należności publicznoprawnych, obejmującej między innymi zajęcie jej rachunków bankowych. Skarżąca w 2012 r. osiągnęła przychód w wysokości ponad 1.604.787 zł. W roku 2013 skarżąca spółka uzyskała dochód w kwocie 444.137,38 zł, przy przychodzie w kwocie 2.216.908 zł. Natomiast za dostarczone towary i świadczone usługi tylko w pierwszych pięciu miesiącach roku 2014 r. wnioskująca strona uzyskała zapłatę w łącznej kwocie 665.259 zł. Oznacza to, że sytuacja materialna i zdolność płatnicza Spółki nie tylko nie uległy zmianie w porównaniu ze stanem ustalonym i ocenionym w postanowieniu Sądu z dnia 10 marca 2014 r. w sposób uzasadniający zmianę tego rozstrzygnięcia na jej korzyść, ale poprawiły się i to w sposób dynamiczny, uzasadniając odmowne załatwienie jej żądania. Nie sposób bowiem ocenić podanych przez stronę argumentów za uzasadniające brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, i to we wszystkich toczących się przed Sądem z jej skargi sprawach. W świetle powyższych wywodów skarżąca spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W zażaleniu złożonym do NSA Spółka domagała się zmiany postanowienia Sądu z dnia 22 września 2014 r. poprzez przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych lub uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzuciła naruszenie art. 165 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy ujawniły się nowe okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej Spółki, w pełni uzasadniające zmianę poprzedniego postanowienia poprzez przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Kontroli zostało podane postanowienie Sądu z dnia 22 września 2014 r., odmawiające zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Stosownie do treści prawidłowo powołanego i zastosowanego przez Sąd art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Oznacza to, że zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, że mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Tymczasem Spółka we wniosku nie powołała zmienionych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. To, że skarżąca inaczej oceniła swoją sytuację niż sąd administracyjny rozpatrujący wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawy (w tym postanowień w przedmiocie przyznania prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku braku wykazania, że okoliczności sprawy uległy zmianie art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a zatem brak jest przesłanek do zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Wydanie wobec skarżącej Spółki kolejnych decyzji wymiarowych i opatrzenie ich klauzulą natychmiastowej wykonalności nie zmienia zasadniczej okoliczności, że Spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, o czym przede wszystkim przesądza fakt, jak trafnie podkreślił Sąd I instancji, prowadzenia przez nią rentownej działalności gospodarczej, która przynosi zyski. Ponadto Spółka nie wykazała, by wykonanie tych decyzji uniemożliwiło jej opłacenie kosztów sądowych. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.