I GZ 50/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 438/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. W. na decyzje Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej z tytułu zobowiązani do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 438/18, odmówił J. W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W skardze do WSA we Wrocławiu na powyższą decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania, wskazując, że posiada jedynie udziały w nieruchomości, w której mieszka, nie uzyskał żadnych dochodów za lata 2016 i 2017 oraz z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego będzie się ubiegał o emeryturę. Podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody bądź trudne do odwrócenia skutki. Na okoliczność wykazania, że nie posiada żadnych oszczędności, wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w J. pod sygn. [...]. Do wniosku załączono ponadto akt notarialny [...] z dnia [...] października 2018 r. (protokół dziedziczenia) oraz PIT-36L za 2017 r. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, WSA stwierdził, że skarżący nie wykazał, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku jest, w ocenie Sądu, zbyt ogólnikowe, a wskazane okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji i tym samym nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za jej wstrzymaniem. Powołane i załączone do wniosku dokumenty są niewystarczające, w ocenie WSA, do wykazania, że warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w rzeczywistości zachodzą. Przedstawione przez skarżącego informacje i okoliczności nie dają bowiem pełnego obrazu jego sytuacji ekonomicznej i materialnej, co nie pozwala na ocenę jego aktualnej sytuacji finansowej oraz zdolności płatniczych. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z dni 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z dnia 6 listopada II OZ 975/09, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż skarżący nie wykazał, aby zaistniały przesłanki umożliwiające mu uzyskanie ochrony tymczasowej. Wniosek skarżącego został oparty na obydwu przesłankach z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. powołał się on zarówno na niebezpieczeństwo znacznej szkody, jak i trudne do odwrócenia skutki, nie wskazując jednak, na czym konkretnie miałaby polegać szkoda wynikająca z wykonania zaskarżonej decyzji ani jakie trudne do odwrócenia skutki mogłyby być spowodowane przez zapłatę należności, której domaga się organ. Skarżący wskazał jedynie na trudną sytuację materialną, przedstawiając wybiórczo dokumenty mające tę okoliczność potwierdzić. W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie przyjął, że okoliczności wskazane we wniosku oraz dokumenty złożone na ich poparcie nie są wystarczające do oceny, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego, co z kolei uniemożliwiało Sądowi skonfrontowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji z faktycznymi możliwościami płatniczymi wnioskodawcy. Sąd nie mógł więc pozytywnie rozpoznać wniosku poprzez stwierdzenie, że wykonanie decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Żądanie wstrzymania wykonania decyzji bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na ich potwierdzenie należy, wskutek dokonanej wyżej wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać za niewystarczające. Ponadto, wysoki stopień ogólności argumentów zawartych w zażaleniu uniemożliwił jednocześnie zmianę zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jedynie na marginesie można wskazać, że na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis warunkuje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie zmianą okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Zmiana okoliczności musi zostać również uprawdopodobniona przez stronę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.