I GZ 493/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3028/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3028/15 odrzucił skargę W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Zarządzeniem z dnia 23 lipca 2015 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie do uiszczenia wpisu sądowego skarżący złożył wniosek o prawo pomocy. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 228/16, oddalił zażalenie na odmowę udzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 9 maja 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 lipca 2015 r. o wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 19 maja 2016 r. (potwierdzenie odbioru na k. 63 akt sądowych), mimo tego należna opłata sądowa nie została zapłacona. Wobec powyższego Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) skargę odrzucił. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. W sytuacji gdy strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność, gdy nastąpi odmowa zwolnienia, wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia do uiszczenia wpisu w terminie siedmiu dni od doręczenia tego wezwania powinno być ponaglone. Z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych, wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu. Wymaga podkreślenia, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o uiszczeniu wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez Sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności i nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienie NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 578/14; lex 1457680). Powyższy tryb został zastosowany w rozpoznawanej sprawie, co oznacza, że czynności Sądu I instancji były podjęte na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Po uprawomocnieniu się postępowania w sprawie wniosku o prawo pomocy, w którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 lipca 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni. Termin ten upływał w dniu 26 maja 2016 r. i w tym okresie skarżący należnego wpisu od skargi nie uiścił. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w piśmie z dnia 27 maja 2016 r. (k. 64) było w tej sytuacji bezskuteczne z przyczyn wyżej wskazanych. Skoro skarżący nie wykonał zarządzenia i nie uzupełnił braków fiskalnych skargi, zasadnym było działanie Sądu I instancji w zakresie odrzucenia skargi. Oceny tej w żadnym razie nie podważa okoliczność procesowa przyznania skarżącemu postanowieniem referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2018 r. prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowienie o przyznaniu prawa pomocy, wydane na podstawie art. 246 § 1 i pkt 1 p.p.s.a. ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., II FZ 635/10). Nie niweczy ono skutków niezastosowania się strony do wynikającego z wcześniej wydanego postanowienia o odmowie prawa pomocy obowiązku do uiszczenia kosztów sądowych, w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02 Wokanda 2003 r., nr 11, str. 29). Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.