I GZ 49/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Po 619/19 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. na postanowienie D. z dnia [...] 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Po 619/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił wniosek P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie D. z [...] 2019 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 2 października 2019 r. odrzucił skargę, bowiem skarżący, pomimo upływu terminu, nie uiścił należnego wpisu od skargi. W terminie do uiszczenia wpisu nie został także złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony już po upływie terminu do uiszczenia wpisu, zatem nie miał wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu. Pismem z 14 października 2019 r. skarżący wniósł, między innymi, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy - podlega odrzuceniu, bowiem zgodnie z art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu – jako niedopuszczalny z mocy ustawy należało odrzucić. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu, określając jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. W świetle wspomnianych przepisów podstawowym warunkiem dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej jest to, że dla tej czynności został w ustawie zakreślony określony termin. Ustawodawca nie wprowadził określonego terminu na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, poza wskazaniem, że wniosek taki może zostać złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy: 1) może być składany na każdym etapie postępowania oraz 2) może być składany wielokrotnie. W konsekwencji ewentualne uchybienia zaistniałe przy składaniu i dokumentowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzą do zamknięcia stronie możliwości ponownego żądania przyznania prawa pomocy. W konsekwencji WSA trafnie uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalny i jako taki podlegał odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 88 zdanie 1 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.