I GZ 46/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 345/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 listopada 2023 r. nr 163/2023 w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu premie dla młodych rolników postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 14 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 345/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. B. (dalej: skarżąca) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 28 listopada 2023 r. nr 163/2023 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników". W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zawarty w treści skargi wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia, a ocena przesłanek wstrzymania wykonania decyzji zależy od argumentacji przedstawionej przez autora wniosku, co oznacza, że konieczne jest spójne uzasadnienie, poparte faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które przekonają Sąd o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, co uniemożliwiało jego merytoryczną ocenę. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uwzględnienie zażalenia, zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono wydanie go z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem wskutek wykonania decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezesa ARMiR) z dnia 28 listopada 2023 r., nr 163/2023, wydanej w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej na operacje typu "Premie dla młodych rolników", nakładającej na skarżącą obowiązek zwrotu kwoty [...] zł, dojdzie do konieczności zlikwidowanie gospodarstwa rolnego prowadzonego na nieruchomościach skarżącej, która prowadzi siostra skarżącej, B. B., a z którego utrzymuje się jej rodzina i sama skarżąca będąca osobą niezdolną do pracy w gospodarstwie rolnym oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji. Do zażalenia skarżąca dołączyła dwie umowy dzierżawy z [...].02.2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. W realiach niniejszej sprawy skarżąca w zażaleniu bezsprzecznie umotywowała swój wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazała ona jednak należycie okoliczności uzasadniających skorzystanie z ochrony tymczasowej jaką stanowi środek w postaci wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Przedłożone w zażaleniu dokumenty nie pozwoliły na dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącą. W tym miejscu wypada podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie jak zwrot dofinansowania części kosztów wynagrodzeń pracowników nie mogą być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca powinna bowiem w taki sposób przedstawić swoją całościową sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych) aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny. Należność z tytułu zwrotu dofinansowania jest znaczna, lecz brak podstaw aby uznać, że wyrządzi ona skarżącej znaczną szkodę lub doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów na podstawie których można by było ocenić sytuację majątkową skarżącej na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze wskazanych okoliczności i załączonych dokumentów Naczelny Sąd Administracyjny nie był w stanie, tak jak i Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącej. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.