I GZ 45/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 439/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 439/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku M. W. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] maja 2020 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2019 r. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków polegających na wykluczeniu skarżącego z otrzymania pomocy w latach następnych oraz na nałożeniu na skarżącego sankcji finansowych w wysokości 45.833,98 zł oraz 5.549,40 zł. Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący nie wskazał okoliczności przemawiających za tym, że jej wykonanie pociągnie za sobą nieodwracalne skutki lub będzie się wiązało z wyrządzeniem mu znacznej szkody. Zdaniem Sądu kwestia możliwości uzyskania przez skarżącego płatności w latach kolejnych jest uzależniona od spełnienia przez niego określonych prawem przesłanek ich otrzymania i nie może być podstawą udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej w przedmiotowej sprawie. Zażalenie na postanowienie WSA w Rzeszowie złożył skarżący. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Rzeszowie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie : 1. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, iż nie zostało przez skarżącego uprawdopodobnione, iż wykonanie ww. decyzji pociąga za sobą nieodwracalne skutki lub wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, w sytuacji, gdy Sąd z urzędu winien przeprowadzić analizę materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w niniejszym przepisie; 2. art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji poprzez wskazanie okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną bądź osobistą skarżącego, w sytuacji uznania przez Sąd konieczności podania we wniosku takich okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena WSA jest prawidłowa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA miał podstawy, aby uznać, że argumentacja skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest ogólnikowa. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obligował WSA do wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. przez wskazanie okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną, finansową bądź osobistą skarżącego. Jak wskazano wyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uprawdopodobnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na skuteczność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 października 2013 r. o sygn. akt I OZ 848/13; z 16 września 2014 r. o sygn. akt I OZ 744/14; z 19 marca 2014 r. o sygn. akt I FZ 74/14; z 15 stycznia 2015 r. o sygn. akt I FZ 482/14; z 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II GZ 255/17; z 17 października 2017 r. o sygn. akt II GZ 769/17 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela odmiennych poglądów zaprezentowanych w orzeczeniach przywołanych w zażaleniu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie analizy materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA ocenił, że skarżący nie wskazał okoliczności przemawiających za tym, że jego wykonanie pociągnie za sobą nieodwracalne skutki lub będzie się wiązało z wyrządzeniem mu znacznej szkody. Natomiast kwestia możliwości uzyskania przez skarżącego płatności w latach kolejnych jest uzależniona od spełnienia przez niego określonych prawem przesłanek ich otrzymania i nie może być podstawą udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej w przedmiotowej sprawie. Przy ocenie wniosku skarżącego WSA wziął zatem pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.