I GZ 445/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt I SO/Bd 4/25 w zakresie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r., nr UP-412/2025 w przedmiocie wniosku o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt I SO/Bd 4/25 wymierzył Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 300 zł za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi E. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi datowanej na dzień 4 lipca 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do wniosku załączyła odpis wniesionej skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 czerwca 2025 r., na którym znajduje się prezentata potwierdzająca datę złożenia skargi. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ w pierwszej kolejności wskazał, że w dniu 18 września 2025 r. przekazał skargę do Sądu, w konsekwencji czego wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z przepisu art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "p.p.s.a.". Organ wskazał, że pismo skarżącej pierwotnie zostało zinterpretowane przez organ jako brak zgody skarżącej na dokonywanie potrąceń z jej emerytury, bowiem tak wynikało z jego treści. W konsekwencji organ rentowy 16 lipca 2025 r. wystosował do skarżącej odpowiedź na to pismo i po ponownej analizie sprawy organ doszedł do wniosku, że skarżącej mogła być chęć zaskarżenia decyzji z dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga na decyzję z dnia 17 czerwca 2025 r. do organu wpłynęła w dniu 4 lipca 2025 r., co potwierdza prezentata (k. 3 akt sądowych). Trzydziestodniowy termin na przekazanie skargi wraz z aktami – określony w art. 54 § 2 p.p.s.a. upłynął zatem 4 sierpnia 2025 r. (z uwagi na fakt, iż 3 sierpnia 2025 r. był dniem wolnym od pracy). Organ przekazał zaś skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 18 września 2025 r. Opóźnienie organu wynosiło zatem półtora miesiąca. Organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a przekroczenie terminu o półtora miesiąca nie może zostać zakwalifikowane jako nieznaczne. Następnie Sad nadmienił, że skarżąca podała w nagłówku, że jest to "skarga do Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy", a ponadto wskazała numer skarżonej decyzji. Trudno zatem uznać aby przyczyny niedopełnienia przez organ obowiązku były usprawiedliwione. Na powyższe postanowienie organ złożył zażalenie, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie poprzez oddalanie wniosku skarżącej i odstąpienie od wymierzenia grzywny organowi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Postanowieniu Sądu pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i wymierzenie grzywny w sytuacji gdy całokształt okoliczności faktycznych, a w szczególności wypełnienie ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi do Sądu przed wymierzeniem grzywny, a nadto treść pisma skarżącej, która uzasadniała potraktowanie go w pierwszej kolejności jako wniosek o niedokonywanie potraceń, przemawiają za odstąpieniem od jej wymierzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Ponadto należy zwrócić uwagę, że ratio legis wskazanej normy jest zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 328, 331). Podkreślenia także wymaga, że art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawia po stronie sądu pewną dozę uznania, bowiem użyty w treści przytoczonego artykułu zwrot "może" nie wskazuje na obligatoryjny charakter grzywny w tym przypadku, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji zasługuje na uwzględnienie. Co prawda skarga została przekazana do Sądu przed wymierzeniem grzywny, lecz przekazanie to zbiegło się w czasie, kiedy skarżąca przekazała do Sądu pismo, w którym zawarła wniosek o wymierzenie tej grzywny. Za słuszne należało przyjąć, że opóźnienie w przekazaniu skargi wynosiło blisko półtora miesiąca. Jak wynika z akt sprawy, skarga na decyzję z dnia 17 czerwca 2025 r. do organu wpłynęła w dniu 4 lipca 2025 r., co potwierdza prezentata (k. 3 akt sądowych). Natomiast w sytuacji, kiedy organ przekazał skargę do Sądu pierwszej instancji wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 18 września 2025 r., to należy wskazać, że przekazał ją po ustawowym terminie do jej przekazania, który to upływał z dniem 4 sierpnia 2025 r. Tym samym wskazany okres czasu uzasadniał wymierzenie organowi grzywny. Nie sposób się zgodzić z argumentacją organu, że pismo skarżącej z dnia 5 lipca 2025 r. (data wpływu do organu 4 lipca 2025 r.) – k. 3 akt sądowych, zostało pierwotnie zinterpretowane przez organ jako brak zgody skarżącej na dokonywanie potraceń z jej emerytury. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego treść pisma wskazuje na wolę skarżącej do zaskarżenia decyzji organu z dnia 17 czerwca 2025 r. Pismo to w tytule zawiera stwierdzenie "skarga do Sądu administracyjnego w Bydgoszczy". Co istotne w treści pisma wskazuje się numer decyzji z dnia 17 czerwca 2025 r. Przeczy to całkowicie argumentacji organu, że pismo to nie wskazywało na złożenie środka zaskarżenia na decyzję z 17 czerwca 2025 r. To że organ nie zinterpretował tego pisma właściwie, nie podważa to słuszności stanowiska Sądu pierwszej instancji, w którym to wymierzono organowi grzywnę w stosunku do okoliczności sprawy. Zgodzić się należy, że wymierzenie grzywny należy do uznania Sądu, lecz w sytuacji przekroczenia ustawowego terminu do przekazania skargi wraz z kompletnymi aktami sprawy, jak to miało miejsce w tej sprawie, Sąd ma możliwość jej wymierzenia, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nastąpiło słusznie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.