I GZ 44/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 152/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 22 lutego 2023 r., nr DEF-Z-IV.433.14.2022 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wr 152/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. [...] Sp. z o. o. w Ł. wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 22 lutego 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że oceniając wniosek strony nie można było wskazać na uprawdopodobnienie wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody. Sąd wskazał, że nie przedstawiono żadnych dokumentów na poparcie złożonego wniosku. W szczególności nie wykazano, czy strona faktycznie nie posiada środków mogących pokryć zobowiązanie do zwrotu kwoty dofinansowania. Strona wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." poprzez uznanie, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy strona wykazała istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w jej imieniu. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji zasadnie wskazał, że strona wnioskująca o udzielenie ochrony tymczasowej, nie uzasadniła swojego wniosku na tyle, aby moc stwierdzić, że zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Bez wątpienia wysokość kwoty przypadających do zwrotu środków jest sumą znaczną, to jednak należy zaznaczyć, że samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bez wykazania wystąpienia ewentualnej szkody, bądź też trudnych do odwrócenia skutków, to zdecydowanie za mało, aby ów wniosek rozpoznać w kontekście wystąpienia przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Wbrew twierdzeniu wnioskodawcy, dokonanie analizy sytuacji finansowej spółki jest niezbędne do tego, by dokonać oceny zasadności żądania skarżącej. Stwierdzenie tego, czy wykonanie decyzji doprowadzi spółkę do utraty płynności finansowej bez tych danych nie jest możliwe. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ponownie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.