I GZ 426/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I SA/Op 377/21 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I SA/Op 377/21, zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z [...] czerwca 2021 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją odmówiono stronie przyznania wnioskowanych płatności do zadeklarowanych działek o łącznej powierzchni 21,24 ha, będących własnością Skarbu Państwa, gdyż – w ocenie organu – skarżący nie posiadał do tychże działek wymaganego tytułu prawnego. Jak wynika z akt sprawy, skarżący oprócz zaskarżenia ww. decyzji do WSA, wniósł także przeciwko Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa do Sądu Rejonowego w Oleśnie pozew o ustalenie stosunku prawnego wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Sąd Rejonowy udzielił stronie zabezpieczenia roszczenia o ustalenie istnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy dzierżawy spornych w niniejszej sprawie nieruchomości przez zakazanie pozwanemu (KOWR) oddawania ich w dzierżawę, w tym dokonywania jakichkolwiek czynności przetargowych związanych z tymi działkami. W związku z powyższym, zdaniem WSA, w sprawie zasadne było zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji uznał bowiem, że prawomocne rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy, czy skarżącemu przysługiwał tytuł prawny do zadeklarowanych do dopłat działek rolnych, będzie bezpośrednio rzutować na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, w której przedmiotem kontroli jest decyzja wydana została na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stanowiącego, że płatność bezpośrednia do działki rolnej będącej własnością Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku ma do tej działki tytuł prawny. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenie skarżący wskazał, że przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest przesłanką fakultatywną, zatem Sąd I instancji nie miał obowiązku zawieszenie postępowania. Jego zdaniem, zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej. Podkreślił, że ma umowę dzierżawy na zadeklarowane do płatności działki, a rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Oleśnicy tylko to potwierdzi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Z przepisu powyższego wynika, że warunkiem zawieszenia przez Sąd postępowania administracyjnego jest stwierdzenie prejudycjalności innego toczącego się postępowania, którego wynik będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W rozpoznawanej sprawie kwestia wpływu postępowania przed Sądem Rejonowym z powództwa R. B. przeciwko KOWR o ustalenie istnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy dzierżawy z [...] kwietnia 2015 r. co do nieruchomości stanowiących działki w zasadzie nie jest w sprawie sporna. Jak wynika z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2114) płatności bezpośrednie do działki będącej własnością Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku ma do tej działki tytuł prawny. Jak słusznie wywiódł Sąd I instancji, skoro spór w sprawie dotyczy ustalenia, czy po stronie skarżącego istniał tytuł prawny do użytkowania zadeklarowanych do dopłat działek rolnych, a do rozstrzygnięcia tej kwestii uprawniony jest sąd powszechny, to treść prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Oleśnie w sprawie o sygn. akt I C 79/21 będzie miała bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd Sądu I instancji co do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Co istotne, skarżący w zażaleniu nie sformułował zarzutu naruszenia ww. przepisu ani nie podjął próby podważenia prawidłowości wywodu Sądu I instancji w zakresie prejudycjalności sprawy cywilnej w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej, koncentrując się jedynie na celowości zawieszenie postępowania sądowego, w sytuacji gdy – jego zdaniem – nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego będzie dla niego korzystne, co wynika choćby z postanowienia tego Sądu o zabezpieczeniu roszczenia. Odnosząc się zatem do akcentowanej przez wnoszącego zażalenie kwestii celowości zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, NSA zauważa, że po pierwsze postępowanie przed Sądem Rejonowym w Oleśnie zostało zainicjowane przez skarżącego, który wniósł powództwo o ustalenie prawa do posiadania działek, będących przedmiotem wnioskowanych płatności. To skarżący poinformował WSA o toczącym się postępowaniu przez sądem powszechnym. Ponadto, jak wynika notatki urzędowej z 18 października 2021 r. (k. 32 akt sądowych) kierownik sekretariatu WSA w Opolu ustalił, że termin rozprawy w sprawie cywilnej został wyznaczony na dzień 11 stycznia 2022 r. W tej sytuacji, zdaniem NSA, zawieszenie postępowania sądowego nie godzi w zasadę ekonomiki procesowej. Wnoszący zażalenie zdaje się także nie zauważać, że na tym etapie postępowania ani Sąd I instancji, który zawiesił postępowanie sądowe, ani Naczelny Sąd Administracyjny, badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia w postępowaniu wpadkowym, nie ma prawnej możliwości przewidzieć, a tym bardziej przesądzić, kierunku rozstrzygnięcia w sprawie głównej. Zatem argumenty merytoryczne, na które powoływał się skarżący, dotyczące posiadania przez niego tytułu do zadeklarowanych we wniosku o płatność działek rolnych, a co za tym idzie błędna – w jego ocenie – odmowa przyznania wnioskowanych płatności, nie mogą mieć znaczenia przy ocenie zgodności z prawem postanowienia wydanego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast kwestia prejudycjalności wyniku postępowania toczącego się z powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego względem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, co już zostało wywiedzione, nie budzi w tej sprawie wątpliwości. W tych okolicznościach nie sposób, w ocenie NSA, zarzucić Sądowi I instancji naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym zażalenie – jako niemające usprawiedliwionych podstaw – podlegało oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.