I GZ 413/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 października 2020 r.; sygn. akt II SA/Bd 512/20 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] marca 2020 r., [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 512/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił K. K. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Toruniu z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z [...] maja 2020 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych i natychmiastowe egzekwowanie należności zagrozi ich egzystencji. Sąd podkreślił, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku wywiedzenia, że wykonanie zaskarżonego aktu może skutkować dla niego niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przypomniał, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie, skarżący ograniczył się jedynie do wskazania, że na obecnym etapie wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem, podkreślił WSA, rzeczowe uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącego, tak aby sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie spornej kwoty przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak Sąd nie doszukał się w rozpatrywanym wniosku złożonym w niniejszej sprawie, co skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu w okolicznościach to uzasadniających. W zażaleniu skarżący wskazał, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji wynikają wprost z okoliczności przedstawionych zarówno w skardze jak i innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Podniósł, że wraz z żoną utrzymują się wyłącznie ze świadczeń emerytalno-rentowych nie mając innych źródeł dochodów. Skarżący otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości 1255,90 zł, natomiast żona otrzymuje rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w wysokości niespełna 1000 zł. Te świadczenia stały się przedmiotem egzekucji skarbowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu, co pozbawiło skarżącego i jego żonę jednej czwartej miesięcznych przychodów, a wiek skarżącego oraz liczne choroby zarówno jego jak i jego żony powodują, że znaczne kwoty przeznaczają na leczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r. o sygn. akt II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo; dostępne w CBOSA). Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Taką okolicznością nie jest wyłącznie sama wysokość należności. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie WSA o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem i nie podważa go argumentacja zażalenia. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącego (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Również zażalenie, powołujące analogiczne co wniosek, niczym niepoparte twierdzenia, nie pozwala na podważenie prawidłowej oceny Sądu I instancji w tym zakresie. Trudno bowiem uznać, że ogólne twierdzenia skarżącego, że "wraz z żoną utrzymują się wyłącznie ze świadczeń emerytalno-rentowych nie mając innych źródeł dochodów. Skarżący otrzymuje emeryturę rolniczą w wysokości 1255,90 zł, natomiast żona otrzymuje rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy w wysokości niespełna 1000 zł" oraz, że "wystąpienie drugiego rzutu pandemii Covid-19 jeszcze pogarsza ich sytuację, ponieważ oboje są w grupie podwyższonego ryzyka ", stanowią uprawdopodobnienie wystąpienia w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niewątpliwie obecna sytuacja w kraju związana z panującą epidemią w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 powodującym chorobę COVID-19, wpływa negatywnie na sytuację ekonomiczną wielu rodzin niemniej jednak, bez stosownej dokumentacji trudno ocenić jej wpływ na sytuację skarżącego. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący tak we wniosku, jak i w zażaleniu nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. Wobec braku jakichkolwiek dokumentów nie jest Sądowi wiadome jakimi środkami skarżący dysponuje, jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa, majątkowa i zdrowotna. Z twierdzeń skarżącego wynika jedynie, że wraz z żoną otrzymują dochód ze świadczeń emerytalno-rentowych w kwocie łącznej ok. 2255,90 zł, która to kwota została w jednej czwartej zajęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Świeciu oraz, że skarżący pokrywa stałe koszty leczenia swojego oraz żony. Niemniej jednak na podstawie powyższego nie można jednoznacznie stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wnioskowanie takie uznać należy, za co najmniej przedwczesne wobec nieznajomości pełnej sytuacji zarówno zdrowotnej jak i finansowej skarżącego, tym bardziej, że skarżący uiścił wpis sądowy w kwocie 1264 zł oraz nie wnosił o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną. Podsumowując, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd I instancji, prawidłowo wskazał, że nie mógł ocenić aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, wobec niedostatecznego uzasadnienia wniosku. Na marginesie NSA stwierdza, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami źródłowymi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.