I GZ 401/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 85/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. H. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 12 listopada 2024, nr 9003-2024-001162 w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 85/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę G. H. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 12 listopada 2024 r. w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi oraz innymi szczególnymi ograniczeniami. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 stycznia 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1 akt sądowych). Kolejnym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 stycznia 2025 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia (k. 11 akt sądowych). Wymienione wezwania nie zostały odebrane przez stronę i po ich dwukrotnym awizowaniu zgodnie z zarządzeniem z dnia 28 lutego 2025 r. uznano je za doręczone zastępczo z dniem 24 lutego 2025 r. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji wskazał, że ustawowy termin zakreślony stronie w zarządzeniach Przewodniczącego Wydziału na usunięcie braków formalnych skargi oraz na usunięcie braków fiskalnych skargi upłynął bezskutecznie z dniem 3 marca 2025 r., wobec czego skarga podlega odrzuceniu. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a."., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi, przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia skargi w terminie siedmiu dni. Skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) Brak numeru PESEL należy do takich braków skargi, którego nieuzupełnienie w terminie skutkuje odrzuceniem skargi. Przesądza o tym art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że wezwanie do podania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od złożonej skargi zostało skarżącemu doręczone na prawidłowy adres. Po raz pierwszy przesyłkę awizowano w dniu 10 lutego 2025 r., natomiast po raz drugi awizowano w dniu 18 lutego 2025 r. W konsekwencji wezwanie to zostało uznane za skutecznie doręczone z dniem 24 lutego 2025 r., (k. 38 akt sądowych), co pozostało zgodne z art. 73 § 4 p.p.s.a. Zasadnie w tej sytuacji wskazał Sąd pierwszej instancji, że termin na uzupełnienie braku formalnego oraz braku fiskalnego złożonej skargi minął z dniem 3 marca 2025 r. Natomiast skarżący nie uzupełnił braków złożonej skargi. Nie wskazał numeru PESEL oraz nie uiścił wpisu od skargi. Należy wskazać, że postępowanie w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone, w którym to odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W związku z czym był on zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi. W tym miejscu należy podkreślić, że nawet gdyby nr PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, to zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Jak wynika zatem z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.