I GZ 40/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1289/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. F. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 marca 2022 r. nr 22/DZN/D/2022 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości w tytułu nienależnie pobranej pomocy finansowej w ramach działania grupy producentów rolnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 22 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1289/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie z wniosku zawartego w skardze B. F. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 marca 2022 r., nr 22/DZN/D/2022, w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż nieudzielenie mu ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po jego stronie trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem WSA, dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie wnioskodawcy. Podkreślił też, że wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, w szczególności dokumentów finansowych, zatem niemożliwe było dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na wnioskującym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), polegające na przyjęciu, że w zaistniałym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy faktyczne wykonanie zaskarżonej decyzji grozi wyrządzeniem skarżącemu znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Zarzucono również przedwczesne wydanie postanowienia w przedmiocie wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji, bez wezwania wnioskującego do złożenia stosownej dokumentacji dotyczącej jego sytuacji finansowej i życiowej wobec stwierdzenia przez Sąd I instancji, iż istnieją w tym zakresie braki wniosku, a zgromadzony materiał w sprawie jest niewystarczający do rozstrzygnięcia. Do zażalenia skarżący dołączył dwie umowy kredytów hipotecznych z 2016 r. i 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Zauważyć należy, że w sprawach, w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. zdecydowanie przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącego w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Skarżący we wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawił żadnej argumentacji uprawdopodobniającej, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Aby zbadać, czy rzeczywiście w stosunku do strony zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, konieczne jest odniesienie wysokości zobowiązań skarżącego do zwrotu środków dofinansowania do jego sytuacji materialnej (finansowej). Bez porównania tych dwóch wartości nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia autora zażalenia. Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazał swojej sytuacji materialnej, nie przedłożył żadnych dokumentów, a zatem dokonanie ustalenia jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącego okazało się niemożliwe. Skarżący również w zażaleniu nie wykazał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Podniósł jedynie, że w chwili obecnej nie jest w stanie pokryć wszystkich zobowiązań. Przedstawił też dokumenty dotyczące kredytów hipotecznych, z których nie wynika uprawdopodobnienie, że zwrot określonej kwoty doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody. Nie przedstawiając żadnego dokumentu wykazującego osiągany dochód przez skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny nie był wstanie, tak jak Sąd I instancji, ocenić że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącego. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.