I GZ 40/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1560/18 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia w sprawie ze skargi J. M. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 6 listopada 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1560/18, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił J. M. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającego go postanowienia tego organu z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowienie, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, zostało wydane w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Takie rozstrzygnięcie nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym w szczególności w drodze przymusu, nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., w postaci wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania postanowień I i II instancji, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowania przepisu. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżone akty nadają się do wykonania, gdyż nakładają na skarżącego obowiązki związane z uprawnieniem ZUS do przeprowadzenia kontroli. Jeżeli ZUS przeprowadzi kontrolę, ukarze skarżącego grzywną to zajdą trudne do odwrócenia skutki prawne i faktyczne, które spowodują trwałą i istotną zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego nie będzie możliwy (kontrola będzie już przeprowadzona i zakończona, a kara zostanie wymierzona). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Przedmiotem ochrony tymczasowej, jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 205, poz. 1954 ze zm.) takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego do jego wykonania (adresata aktu), polegające na działaniu, zaniechaniu określonego działania, znoszeniu działania innych podmiotów, a nawet świadczenie w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Najogólniej mówiąc wstrzymanie wykonania dotyczy tylko aktu, który wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Nie nakłada ono zatem na skarżącego żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny, czy też przymusowy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.