I GZ 39/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt III SA/Lu 304/23 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 20 kwietnia 2023 r. znak 0601-IGC.4310.14.2023 w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz określenie kwoty podatku od towarów i usług postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z 6 września 2023 r. sygn. akt III SA/Lu 304/23 w pkt 1 odrzucił skargę S. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 20 kwietnia 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz określenie kwoty podatku od towarów i usług. W pkt 2 zwrócił skarżącej 127 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: S. Sp. z o.o. w L. – dalej: skarżąca lub spółka – wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z 20 kwietnia 2023 r. Do skargi załączyła potwierdzenie uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 127 zł. Przewodniczący Wydziału III WSA w Lublinie Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2023 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wpisu od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2023 r. (dowód doręczenia – k. 36 akt sądowych). WSA w Lublinie postanowieniem z 6 września 2023 r., sygn.. akt III SA/Wa 304/23 odrzucił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że spółka nieuzupełnieniem wpisu od skargi w terminie. Na powyższe orzeczenie Spółka wniosła zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art 220 § 1 zd. 2 oraz 53 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2023 poz.1634; dalej jako: p.p.s.a.), poprzez brak wezwania pełnomocnika skarżącego przez przewodniczącego do uiszczenia brakującej części wpisu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania i odrzucenie skargi mimo braku wezwania do uzupełnienia wpisu; - art. 65 § 1 p.p.s.a. poprzez brak doręczenia pełnomocnikowi skarżącej zarządzenia z 21 czerwca 2023 r. do uzupełnienia wpisu od skargi w kwocie 73 zł przez operatora pocztowego, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że w przesyłce doręczonej pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2023 r. znajdowało się zarządzenie z dnia 21 czerwca 2023 r. wzywające do uzupełnienia wpisu, podczas gdy ta przesyłka zawierała jedynie pismo przewodnie Sądu informujące o doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę oraz samą odpowiedź na skargę. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów spółka przedstawiła w uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymała w korespondencji z WSA w Lublinie – wezwania do uiszczenia brakującej części wpisu w kwocie 73 zł . W kopercie znajdowało się jedynie pismo przewodnie Sądu informujące o doręczeniu odpisu odpowiedzi na skargę oraz odpowiedź na skargę. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że WSA w Lublinie stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 36 akt sądowych). Przyjął, że zawierała ona odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takiego dokumentu z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady – brak jest, więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (tak postanowienie NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Jak wynika z akt sądowych sprawy odpis odpowiedzi na skargę oraz wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Skarżąca twierdzi, że w korespondencji z Sądu I instancji doręczonej 30 czerwca 2023 r., nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci: wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi. W korespondencji z WSA znajdował się jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę, (co potwierdzają dołączone do zażalenia kserokopie otrzymanej korespondencji z WSA) i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Lublinie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych w postaci: wezwanie do uzupełnienia wpisu od skargi. W sprawie nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu I instancji umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wszelkie dokumenty, z których wynikały barki formalne skargi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.