I GZ 388/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 378/23 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia 12 września 2023 r. nr 9010-2023-002608 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 378/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu wniosku J. K. (dalej: skarżący, strona) wstrzymał wykonanie objętej skargą decyzji Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z 12 września 2023 r. w przedmiocie nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że miał na uwadze przede wszystkim dokumenty przedłożone w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, wskazujące na sytuację osobistą, finansową i majątkową skarżącego, z których wynika, że jego rodzina utrzymuje się jedynie z renty chorobowej pobieranej przez skarżącego, a koszty leczenia istotnie przekraczają uzyskiwane dochody. Skarżący z uwagi na jego stan zdrowia nie jest w stanie osiągnąć wyższych dochodów, zaś jego żona nie pracuje z uwagi właśnie na stan zdrowia skarżącego. Skarżący ma dwuletniego syna, co również wiąże się z wydatkami. Sąd zwrócił także uwagę na zaciągnięte zobowiązania, co tylko potwierdza trudną sytuację finansową rodziny skarżącego. Okoliczności te wskazują na brak możliwości wygenerowania środków na zapłatę należności, a przymusowe ściągnięcie kwoty wynikającej z decyzji może zatem spowodować trudne do odwrócenia dla skarżącego skutki. Pomimo, że kwota wynikająca z decyzji stanowi jedynie ułamek względem wartości posiadanego majątku, tj. domu oraz gruntów rolnych o pow. 20 ha, to z uwagi na brak zdolności płatniczej należy uznać, że skarżący jest zagrożony utratą części z posiadanych nieruchomości, co będzie trudne do odwrócenia. Skarżący wniósł o zmianę postanowienia Sądu I instancji z 22 listopada 2023 r. przez uzupełnienie rozstrzygnięcia: "postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji" o sformułowanie "oraz cofnąć dokonane zajęcia". Skarżący podniósł, że organ egzekucyjny przed orzeczeniem w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zdaniem skarżącego brak cofnięcia dokonanych zajęć spowoduje pozbawienie jego rodziny jedynego źródła dochodu, którym jest wpływająca na rachunek bankowy renta chorobowa. Uznając wniosek skarżącego za zażalenie na postanowienie z 22 listopada 2023 r., WSA w Białymstoku przekazał je do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności objętego skargą do sądu jeżeli – co wymaga zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególnego podkreślenia w odniesieniu do niniejszej sprawy – zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji objętym zażaleniem postanowieniem Sądu I instancji było uzasadnione właśnie możliwością spowodowania takich skutków – utraty przez skarżącego części nieruchomości. Natomiast w odniesieniu do zajęć rachunków bankowych, dokonanych przed wydaniem postanowienia WSA o udzieleniu stronie ochrony tymczasowej, należy wskazać, że po pierwsze stosownie do art. 56 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: u.p.e.a.) w razie wstrzymania wykonania obowiązku postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części, a po drugie na podstawie art. 10 § 1 u.p.e.a. świadczenia pieniężne przewidziane w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym (w rozpoznawanej sprawie – renta skarżącego) podlegają egzekucji w zakresie określonym w tych przepisach. W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy oznacza to, że wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji oraz przepisy regulujące prowadzenie egzekucji administracyjnej, nakazujące zwolnienie od egzekucji świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym do wysokości określonej w tych przepisach, stanowią – pomimo niewątpliwej dolegliwości, jaką podjęte czynności organu egzekucyjnego stanowią dla skarżącego i jego rodziny – ochronę przed zaistnieniem skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powyżej powodów, uznając zażalenie za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.