I GZ 387/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 961/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 sierpnia 2023 r. nr 100000/71/3098/2023-RED w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. uchylić zaskarżone zażaleniem postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonego skargą postanowienia.

Postanowieniem z 15 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 961/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu wniosku J. N. (dalej: skarżący, strona) odmówił wstrzymania wykonania objętego skargą postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 28 sierpnia 2023 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie wykazał, że zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając wniosek strona ograniczyła się wyłącznie do wskazania, że wstrzymanie wykonania postanowienia jest uzasadnione prawdopodobieństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie przedstawiła jednak swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwiło dokonanie oceny, czy wykonanie zaskarżonego aktu może mieć wpływ na stan finansów skarżącego. W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę kwestionowanego postanowienia i wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ administracji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku – o wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez WSA w Gdańsku, ze względu na prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając zażalenie strona podniosła argumenty zawarte w skardze do Sądu I instancji a ponadto przedstawiła swoją sytuację osobistą i majątkową, wskazując na emeryturę jako jedyne źródło dochodów oraz ponoszone wydatki, w tym wynikające ze stanu zdrowia, który wpływa również na sytuację osobistą i rodzinną skarżącego. Do zażalenia dołączono dokumenty źródłowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że warunkiem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku jego wykonania. Sąd orzeka w kwestii wstrzymania wykonania decyzji na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla skarżącego niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu winien wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenie skutki. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej. Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z jego konstrukcji, spoczywa na skarżącym. Ponadto brak należytego wykazania (udokumentowania) przez wnioskodawcę przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu przed rozpoznaniem wniosku (por. postanowienia NSA z: 31 maja 2016 r., sygn. akt I GZ 339/16 i I GZ 340/16; 19 lipca 2016 r., sygn. akt I GZ 418/16 i I GZ 417/16; 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 240/19; 17 września 2019 r., sygn. akt I GZ 297/19; dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia zawarty w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie został uzasadniony w sposób pozwalający na ocenę czy zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji, skoro we wniosku tym strona nie przedstawiła dokładnej sytuacji majątkowej, nie dołączyła również żadnych materiałów źródłowych (dowodów) dla poparcia wniosku. Wobec tego Sąd I instancji zgodnie z prawem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro strona nie wskazała okoliczności, które w kontekście przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a uzasadniałyby zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega jednak, że wskazany niedostatek wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony w zażaleniu, gdzie strona wskazała okoliczności, które jej zdaniem uprawdopodabniają niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w związku z wykonaniem wydanego w sprawie postanowienia. W orzecznictwie był już wyrażany pogląd, że w takich okolicznościach NSA uprawniony jest do ponownej oceny wniosku i do ewentualnego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (zob. postanowienia NSA z: 15 grudnia 2010 o sygn. akt I GZ 418/10; 11 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 424/10; 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OZ 614/12). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w zażaleniu wyjaśnienia, jak i załączone dokumenty, w szczególności zestawienie osiąganych przez skarżącego dochodów z całokształtem jego sytuacji majątkowej, w szczególności wydatków wynikających ze stanu zdrowia skarżącego, uprawdopodabniają wystąpienie w przypadku strony przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 zdanie pierwsze w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. W zakresie wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego podnieść należy, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie na postanowienie, a zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego.