I GZ 381/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 362/22 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 marca 2022 r., nr UP – 207/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 362/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu wniosku R. M. (dalej też jako skarżący), na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej p.p.s.a.) odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2022 r, sygn. akt III SA/Łd 362/22. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia 20 lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę R. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W dniu 28 lipca 2022 r. strona skarżąca złożyła pismo o treści "skarga na Sąd Administracyjny", jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2022 r. wydanym w sprawie III SPP/Łd 91/22, strona otrzymała prawo pomocy poprzez ustanowienie dla niej adwokata z urzędu. Wyznaczony dla strony przez Okręgową Radę Adwokacją adwokat Wojciech Szurgot, w dniu 25 sierpnia 2022 r. zapoznał się z aktami sprawy, a w dniu 26 sierpnia 2022 roku złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie podkreślił, że skarżący, przy doręczeniu odpisu wyroku, został prawidłowo pouczony o możliwości skorzystania ze środka odwoławczego i konieczności dochowania poprzedzających go czynności w postaci wniosku o uzasadnienie wyroku. Pouczenie to zawierało również termin, którego dla dochowania tych czynności, należy przestrzegać. Wśród pouczeń znajdowało się także pouczenie informujące o możliwości złożenia do sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy m.in. przez ustanowienie dla strony adwokata z urzędu. Skarżący skorzystał z treści tego pouczenia, składając wniosek o przyznanie mu prawa pomocy, w związku z czym jak zauważył Sąd I instancji, musiał zapoznać się tym pouczeniem ze zrozumieniem. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy art. 86 § 1 p.p.s.a poprzez ustalenie, że kumulatywna ocena sytuacji życiowej R. M., bardzo trudna sytuacja materialna (przez rok był bezdomny), skomplikowana sprawa administracyjna oraz brak wykształcenia prawniczego R. M. nie powodują według sądu I instancji tego, że przyczyna uchybienia terminowi jest niezawiniona przez skarżącego. Skarżący wniósł na podstawie art. 86 § 1 oraz art. 188 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, III Wydziału z dnia 20 lipca 2022 r. oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu R. M. z urzędu na rzecz Adwokata W. S. oświadczając iż koszty te nie zostały zapłacone w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia okoliczności niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Podkreślenia wymaga fakt, że w niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości skorzystania ze środka odwoławczego i konieczności dochowania poprzedzających go czynności w postaci wniosku o uzasadnienie wyroku. Był również poinformowany o terminie, którego należy dochować. Natomiast skarżący skorzystała tylko z części pouczenia, informującego o możliwości złożenia do sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy, które znajduje się dopiero w punkcie 5 pouczenia, a wytyczne dotyczące terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku (i jakie są konsekwencje niezłożenia takiego wniosku) znajdują się w punkcie 1 i 2, co świadczy, że musiał zapoznać się z całym pouczeniem ze zrozumieniem. W tej sytuacji nie można nie zgodzić się z Sądem I instancji, że argumenty pełnomocnika skarżącego o nieporadności prawnej skarżącego jawią się jako bezpodstawne. Wyraźnie widać, że strona, która skorzystała z jednego z pouczeń mogła również skorzystać z pozostałych, czego jednak nie uczyniła. Skarżący nie interesował się biegiem sprawy, a jedynie oczekiwał na uznanie sądu, nie można w związku z tym uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie ulega wątpliwości, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie został złożony w terminie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.