Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GZ 375/26

Postanowienie NSA z 21 października 2026 r., I GZ 375/26 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
21 października 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Starosty Powiatu [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2026 r., sygn. akt III SA/Wr 185/26 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Starosty Powiatu [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

W dniu 27 marca 2026 r. Starosta Powiatu [...] (dalej: Skarżący) będąc reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] lutego 2026 r. w przedmiocie wskazanym w sentencji. Zaskarżone postanowienie doręczono stronie skarżącej 9 lutego 2026 r. Razem ze skargą pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że w dniu 11 marca 2026 r. nadał skargę w placówce operatora pocztowego w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Na kopercie omyłkowo zamiast prawidłowego adresu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, mieszczącej się przy ul. [...] na kopercie przepisano adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W ocenie Skarżącego błędne oznaczenie elementów adresu nie może automatycznie prowadzić do negatywnych konsekwencji dla strony. Skarżący wskazał również, że termin do wniesienia skargi uważa się za zachowany również wówczas gdy przed jego upływem skarga została wniesiona bezpośrednio do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 czerwca 2026 r. sygn. akt III SA/Wr 185/26 odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że uchybienie terminu było spowodowane omyłką pełnomocnika skarżącego, który nieprawidłowo zaadresował kopertę zawierającą skargę (wpisując adres jako organu "ul. [...]", a nie prawidłową "ul. [...]"), nadaną w terminie. Skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Podkreślić należy, że na profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Profesjonalny pełnomocnik ponosi odpowiedzialność za nieprawidłowe zorganizowanie pracy kancelarii czy błędy swoje oraz zatrudnionych tam pracowników. Skoro skarga była nadawana przesyłką pocztową, to zasadniczym wskaźnikiem staranności tej czynności jest prawidłowe zaadresowanie przesyłki pocztowej. Błędne zaadresowanie koperty stanowiło zatem omyłkę świadczącą o niedbałym wykonaniu tej czynności. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy zaś nawet lekkie niedbalstwo. Wobec czego Sąd I instancji postanowił o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Skarżący. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że jednorazowa, oczywista omyłka w zaadresowaniu przesyłki zawierającej skargę automatycznie przesądza o winie profesjonalnego pełnomocnika i wyklucza możliwość przywrócenia terminu; 2) art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, ze w okolicznościach sprawy nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminowi podczas gdy skarga została sporządzona i nadana w terminie, a uchybienie było wynikiem wyłącznie incydentalnej omyłki technicznej przy zapisywaniu adresu; 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie przyczyn odmowy przywrócenia terminu i pominięcie okoliczności przemawiających za uznaniem, że uchybienie miało charakter wyjątkowy i niezawiniony. Strona równocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w zakresie merytorycznego zbadania wniosku o przywrócenie terminu oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm dalej "p.p.s.a.".) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że na stronie spoczywa obowiązek wskazania okoliczności, które mogą potwierdzać, że dana czynność procesowa nie została dokonana w terminie bez jej winy. Podkreślenia wymaga, że instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana jedynie w sytuacjach wyjątkowych, tylko wtedy gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podstawowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma tym samym ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie, jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2015 r., sygn. akt I OZ 104/15 - to orzeczenie oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej tamże). W tym miejscu podkreślić należy, że kryteria oceny zachowania należytej staranności, obowiązujące w odniesieniu do czynności procesowych podejmowanych przez profesjonalnych pełnomocników ulegają podwyższeniu, bowiem niewątpliwe profesjonalny pełnomocnik posiada stosowne przygotowanie i znajomość procedur, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Jest on również świadomy wagi dokonywania określonych czynności procesowych. Ciąży na nim bowiem szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. Gdy zaś od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności (por. postanowienie NSA z 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I OZ 1261/19 tamże). Dodatkowo podkreślić należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi obejmuje swym zakresem nie tylko działania bądź zaniechania pełnomocnika, ale również działania osób trzecich upoważnionych przez pełnomocnika do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. Powyższe oznacza, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie NSA z 26 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1223/16, postanowienie NSA z 14 stycznia 2020 r., I OZ 1315/19, postanowienie NSA z 14 stycznia 2020 r., I OZ 1315/19, postanowienie NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OZ 247/21 tamże). Na gruncie przedmiotowej sprawy uchybienie terminowi spowodowane zostało przeszkodą polegającą na błędnym umieszczeniu na kopercie zamiast prawidłowego adresu DIAS, adresu Sądu I instancji. W tym miejscu podkreślić należy, że do odpowiedniego zaadresowania przesyłki pocztowej nie jest wymagana żadna specjalistyczna, w tym prawnicza, wiedza. Zwłaszcza, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, że prawidłowy adres DIAS był Skarżącemu znany. Nawet jednak gdyby tak nie było to informacja na temat prawidłowego adresu nie tylko DIAS lecz również WSA we Wrocławiu jest powszechnie dostępna. W obecnych czasach, przy dołożeniu minimum staranności może zostać ona błyskawicznie zweryfikowana przy użyciu chociażby najprostszego smartfonu. Już zatem z tego powodu nie sposób przyjąć, że sam Skarżący nawet gdyby nie działał za pomocą fachowego pełnomocnika, nie był w stanie tej przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu strony jakoby jednorazowa, oczywista omyłka w zaadresowaniu przesyłki zawierającej skargę automatycznie przesądzała o winie profesjonalnego pełnomocnika i wykluczała możliwość przywrócenia terminu wskazać należy, że gruncie przedmiotowej profesjonalny pełnomocnik ani w treści wniosku o przywrócenie terminu ani w treści rozpatrywanego zażalenia nie wskazał aby w sprawie zaistniała jakakolwiek inna, niż błędne zaadresowanie przesyłki pocztowej przeszkoda, której strona nie mogła usunąć, która mogłyby uprawdopodabniać brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Odnosząc się zaś do stanowiska pełnomocnika zgodnie z którym z sytuacją braku zawinienia będziemy mieli do czynienia, gdy do uchybienia terminu doszło w rezultacie nieumyślnej omyłki profesjonalnego pełnomocnika, przy czym samo uchybienie nastąpiło w istocie nie z jego winy, lecz na skutek nieszczęśliwego zbiegu okoliczności lub wadliwego funkcjonowania wykorzystywanych narzędzi organizacyjnych i technicznych podkreślić należy że na gruncie niniejszej sprawy profesjonalny pełnomocnik nie podjął nawet próby wykazania ani jaki to nieszczęśliwy zbieg okoliczności zaistniał na gruncie przedmiotowej sprawy, ani na czym polegało wadliwe funkcjonowanie wykorzystywanych narzędzi organizacyjnych i technicznych. Reasumując stwierdzić należy, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że nie ponosi winy w zakresie niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 września 2026
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Bogdan Fischer /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny