I GZ 35/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. Sz. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1743/22 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi P. Sz. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2022 r., nr 450000/71/137/2022/REDeP/IM w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 16 listopada 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1743/22 oddalił wniosek P. Sz. o wstrzymanie wykonania postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 maja 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w złożonej skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanego postanowienia organu, jednak z uwagi na fakt, że w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie dotyczy oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków podlegających wykonaniu w sposób dobrowolny lub przymusowy i nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w sferze praw czy obowiązków materialnoprawnych strony i postępowania egzekucyjnego. W tej sytuacji wniosek skarżącego nie został uwzględniony. Skarżący wniósł zażalenie, zaskarżając postanowienie Sądu pierwszej instancji w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej "p.p.s.a". zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 61 § 3 w związku z art. 163 § 2 p.p.s.a. Skarżący na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że w jego ocenie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zostały spełnione, bowiem brak wstrzymania zaskarżonego postanowienia umożliwi dalsze prowadzenie egzekucji a wobec wadliwości całości przedmiotowego postępowania organu umożliwi egzekucję nienależnych świadczeń pieniężnych. Zdaniem skarżącego wysokość kwoty i jej egzekucja może w istotny sposób wpłynąć na jego sytuację finansową, pozbawiając go środków do życia, zatem bez wątpienia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, zaś zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Strona wnosząca o zastosowanie ochrony tymczasowej jest zobligowana uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności życiowych czy gospodarczych. Każde wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnych jest uciążliwe i stanowi uszczerbek w budżecie jej adresata, jednak nie oznacza to automatycznie, że zapłata należności, także w trybie egzekucyjnym, będzie za każdym razem powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego zażalenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Nadto przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne przez przyznanie uprawnienia lub obowiązku, których wykonanie wywołuje skutki prawne lub faktyczne trudne do odwrócenia lub których wykonanie powodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo rozstrzygnięcia, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych, np. dotyczące zawieszenia czy umorzenia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący we wniesionej skardze zawarł wiosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ma ono charakter odmowny, wobec tego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie jest możliwe, bo nie podlega ono wykonaniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.