I GZ 34/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1198/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi S. G. G. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 28 listopada 2022 r., nr [...] w przedmiocie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 30 października 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 1198/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji lub WSA) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi przez S.G.G. (dalej: skarżący) na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: organ) z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Jak wynika z akt sprawy, organ decyzją z 14 września 2022 r. nakazał skarżącemu zwrot środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Skarżący od powyższej decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z 28 listopada 2022 r. organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 14 września 2022 r. Jednocześnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy albo wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na wspomnianą decyzję. W terminie ustawowym na złożenie skargi do Sądu I instancji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do organu. Postanowieniem z 18 stycznia 2023 r. organ stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. wskazując, że przysługiwała na nią jedynie skarga do WSA. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżący został wprowadzony w błąd poprzez zawarcie w decyzji z 28 listopada 2022 r. pouczenia jakoby przysługiwał od niej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu z 28 listopada 2022 r. Sąd I instancji odrzucając skargę wskazał na złożenie jej po upływie terminu do jej wniesienia. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu 21 sierpnia 2023 r. W dniu 28 sierpnia 2023 r. skarżący za pośrednictwem Poczty Polskiej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję organu z 28 listopada 2022 r. oraz w odrębnej korespondencji zażalenie na postanowienie WSA z 28 lipca 2023 r. Sąd I instancji postanowieniem z 30 października 2023 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nie dokonał czynności, o której mowa w art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), czyli nie złożył ponownie skargi. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 86 § 2 p.p.s.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez jego niezastosowanie, albowiem uprzednie zażalenie skarżącego z dnia 27 sierpnia 2023 r. na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2023 r. w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia 28 listopada 2022 r. nie zostało rozpoznane, tj. braku podstaw do rozpoznania ostrożnościowego wniosku skarżącego (co zostało wyartykułowane w w/w zażaleniu z dnia 27 sierpnia 2023 r.) o przywrócenie terminu do złożenia skargi na podstawie treści uzasadnienia orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 28 lipca 2023 r., albowiem do czasu rozpoznania tegoż uprzedniego zażalenia nie sposób jednoznacznie wskazać, że uchybienie terminu spowoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego (tzw. konkurencyjność wniosku o przywrócenie terminu i zażalenia). Natomiast gdyby Sąd nie uznał powyższego zarzutu, skarżący podniósł naruszenie art. 49 p.p.s.a. w zw. z art. 87 p.p.s.a. - poprzez ich niezastosowanie, abstrahując od sytuacji braku prawomocnego rozstrzygnięcia w zakresie skargi na decyzję organu, gdyż wniosek o przywrócenie terminu winien był być, w ocenie skarżącego, ewentualnie potraktowany jako wniosek z błędami formalnymi. W zażaleniu skarżący wniósł też o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Niedopełnienie tego wymagania jest traktowane jako brak formalny, którego uzupełnienie powinno zostać zarządzone przez przewodniczącego w trybie art. 49 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie trafnie zauważył Sąd I instancji, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dotknięty jest brakiem formalnym, bowiem skarżący równocześnie z wnioskiem nie dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, a więc nie złożył (ponownie) skargi na decyzję organu z 28 listopada 2022 r. Niemniej WSA nieprawidłowo odmówił przywrócenia terminu z uwagi na powyższy brak formalny. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że niedokonanie czynności, o której mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a., stanowi brak formalny wniosku, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. Jego uzupełnienie następuje na wezwanie przewodniczącego (lub sędziego), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia takiego wniosku bez rozpoznania. W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, że nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie Sądu I instancji.