I GZ 34/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w organizacji w Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 140/18 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w organizacji w Ż. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o sprostowaniu z urzędu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 18 września 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 140/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") odrzucił zażalenie A. Sp. z o.o. w organizacji w Ż. na Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA wynika, że wniesiony przez A. Sp. z o.o. w organizacji w Ż. środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot, gdyż od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. W zażaleniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Jak wynika z akt sprawy A. Spółka z o.o. w organizacji w Ż. złożyła skargę 18 grudnia 2019 r. (21 grudnia 2019 r. data wpływu skargi do organu). W postanowieniu z 25 kwietnia 2018 r. WSA w Warszawie stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ została podpisana przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji Skarżącej (R. P.) i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 skargę odrzucił. Po doręczeniu odpisu postanowienia Skarżąca składała kolejne pisma (zażalenia), które nie zostały rozpatrzone merytorycznie z powodu podpisania ich przez osoby, które nie były uprawnione do występowania w imieniu strony skarżącej. Zażalenie, które zostało odrzucone zaskarżonym postanowieniem zostało podpisane przez R. P. Należy zauważyć, że zażalenie na powyższe postanowienie WSA z dnia 18 września 2020 r. również zostało podpisane przez R. P. Naczelny Sąd Administracyjny próbował z urzędu ustalić status prawny skarżącej, w ramach dostępu do danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z ustaleń wynika, że A.Sp. z o.o. w Ż. nie figuruje we wskazanym rejestrze. Ponadto zauważyć należy, że w nagłówku pism procesowych składanych przez skarżącą Spółkę widnieje nazwa A. Sp. z o.o. w organizacji, co dodatkowo potwierdza brak jej rejestracji w KRS w wymaganym terminie. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie z 18 września 2020r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.