I GZ 33/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 194/21 w zakresie odmowy uzupełnienia postanowienia w sprawie ze skargi [...] na czynność Zarządu Powiatu T. w przedmiocie wypłaty zaniżonej kwoty dotacji oświatowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem 26 października 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 194/21 odmówił [...] uzupełnienia postanowienia tego Sądu z 6 lipca 2021 r., w przedmiocie wniosku skarżącej o uzupełnienie ww. postanowienia, Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. [...]- dalej: skarżąca lub spółka - zaskarżył czynność dokonaną przez Zarząd Powiatu Tarnogórskiego, polegającą na wypłacie zaniżonej kwoty dotacji oświatowej za październik 2020 r. dla słuchaczy prowadzonych przez stronę skarżącą szkół policealnych w Tarnowskich Górach. Spółka pismem z 5 lipca 2021 r. wniósł o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej od organu kosztów postępowania w kwocie [...] zł tytułem zastępstwa procesowego. WSA w Gliwicach postanowieniem z 6 lipca 2021 r. umorzył postępowanie oraz orzekł na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego przez nią wpisu w kwocie 300 zł. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismo z 5 lipca 2021 r. zostało uznane za równoważne z cofnięciem skargi. Spółka złożyła wniosek o uzupełnienie postanowienia WSA z 6 lipca 2021 r. w zakresie pkt 2 sentencji, tj. co do zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że Sąd I instancji nie odniósł się do wniosku strony skarżącej o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając odmowę uzupełnienia ww. postanowienia WSA w Gliwicach podkreślił, że zgodnie z art. 209 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) strona sąd pierwszej instancji rozstrzyga wniosek o zwrot postępowania kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 p.p.s.a. Art. 201 p.p.s.a. natomiast stanowi, że zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. w sytuacji uwzględnienia przez organ skargi i uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd I instancji podniósł, że WSA postanowieniem z 6 lipca 2021 r. umorzył postępowanie nie z powodu uwzględnienia skargi przez organ, a z powodu jej cofnięcia ze skutkiem prawnym. Tym samym nie miał obowiązku rozstrzygania wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, natomiast samą kwestię kosztów określił w pkt 2 sentencji nakazując zwrot ze środków Sądu kwoty 300 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi. W świetle takiego rozstrzygnięcia wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od organu stał się bezprzedmiotowy. [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 157 § 1 i 3 p.p.s.a. w związku z art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie poprzez ich niezastosowanie i odmowę uzupełnienia postanowienia w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, w sytuacji gdy strona wniosła o umorzenie postępowania w związku z uznaniem przez organ w ramach autokontroli zasadności złożonej skargi i nie cofnęła skargi, co w konsekwencji spowodowało, że Sąd uznał, iż zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego nie przysługuje skarżącej i bezpodstawnie odmówił uzupełnienia postanowienia z 26 października 2021 r. Argumentację na poparcie powyższego zarzutu autor zażalenia przedstawił w jego uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z uwzględnieniem skargi przez sąd ustawodawca zrównał uwzględnienie jej przez organ w trybie autokontroli z art. 54 § 3 p.p.s.a., co wynika z art. 201 p.p.s.a. Stosownie, bowiem do art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Norma z art. 54 § 3 p.p.s.a. dotyczy instytucji autokontroli organu, w ramach, której organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Kiedy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. W tej sprawie skarżąca pismem z 5 lipca 2021 r. cofnęła skargę do sądu administracyjnego. Sąd umorzył postępowanie nie z powodu uwzględnienia skargi przez organ, a z powodu jej cofnięcia ze skutkiem prawnym. Tym samym nie miał obowiązku rozstrzygania wniosku o zasądzenie kosztów postępowania. W świetle takiego rozstrzygnięcia wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego od organu stał się bezprzedmiotowy. WSA w Gliwicach umorzył więc postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z cofnięciem skargi. W tej sprawie nie zachodziła podstawa do umorzenia postępowania sądowego na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., gdyż organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, o którym mowa w tym ostatnim przepisie. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.