I GZ 325/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 31 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 202/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 17 września 2021 r. nr DZF-XII.025.31.2021.IM.5 w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członków zarządu stowarzyszenia z tytułu zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 21 marca 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 202/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. G. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 17 września 2021 r. w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków unijnych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że skarga została wniesiona po terminie i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji przyjął, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie art. 44 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) z dniem 7 października 2021 r. W ocenie WSA na skuteczność doręczenia decyzji, wyekspediowanej przez organ 20 września 2021 r., nie miało wpływu cofnięcie przez skarżącego pełnomocnictwa 21 września 2021 r., o którym organ został powiadomiony 22 września 2021 r. (e-mail skarżącego; pisemne powiadomienie wpłynęło do Ministerstwa 28 września 2021 r.). Wobec skutecznego doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego ponowne przesłanie przez organ odpisu decyzji skarżącemu miało jedynie charakter informacyjny i nie mogło zostać uznane za zdarzenie powodujące rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi w rozumieniu art. 53 § 1 p.p.s.a. Tym samym – wobec upływu terminu do wniesienia skargi z dniem 8 listopada 2021 r. – skarga wniesiona przez skarżącego 6 grudnia 2021 r. podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na postanowienie z 21 marca 2022 r. skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Uzasadniając zażalenie skarżący podniósł, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia, zgodnie z którą wypowiedzenie pełnomocnictwa wiąże organ z chwilą powiadomienia o tym fakcie, narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu, która nie powinna być ograniczana w drodze wykładni silnie zorientowanej na przeciwdziałanie paraliżowaniu skutecznego doręczania decyzji przez organ. Skarżący ponadto stwierdził, że gdyby organ ponownie doręczając decyzję na nowy adres zawarł informację, że podjęto już próbę jej doręczenia pełnomocnikowi lub że termin do wniesienia skargi na decyzję upływa w dniu 8 listopada 2021 r., to złożyłby skargę w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Należy stwierdzić – co uszło uwadze Sądu I instancji – że przesyłając skarżącemu decyzję wraz z pouczeniem o trybie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, organ nie poinformował strony o wcześniejszym wyekspediowaniu decyzji do pełnomocnika, któremu następnie skarżący wypowiedział pełnomocnictwo, ani o dacie doręczenia decyzji pełnomocnikowi na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Tym samym naruszył zasadę informowania, wyrażoną w art. 9 zdanie pierwsze k.p.a., zgodnie z którą organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Takie działanie organu godziło także w zawartą w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Naruszenie wyżej wskazanych przepisów k.p.a. przez organ, posiadający wiedzę o podjętych w ramach postępowania administracyjnego czynnościach, które wpływały na możliwość skutecznego zaskarżenia wydanej decyzji do sądu administracyjnego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na przyjęcie, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 17 września 2021 r. otworzył się z dniem doręczenia decyzji skarżącemu. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.