I GZ 313/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3482/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za niepodatkowe należności budżetowe fundacji postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 marca 2026 r., sygn. akt V SA/Wa 3482/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za niepodatkowe należności budżetowe fundacji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że dołączone do skargi dokumenty nie obrazują pełnej sytuacji majątkowej gospodarstwa domowego skarżącego. Tym samym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając wydane rozstrzygniecie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej "p.p.s.a.", sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10; z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I FZ 266/21 te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Przyznanie skarżącemu ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy, warunkiem jej zastosowania jest uprawdopodobnienie istnienia owych przesłanek pozytywnych, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym obowiązek ten spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie. Wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji może sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. WSA zasadnie uznał, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżący we wniosku nie przedstawił w wystarczający sposób okoliczności przemawiających za zastosowaniem tej instytucji. Skarżący przedłożył na poparcie swojej sytuacji materialnej, w szczególności dokumenty finansowe przedstawiające wydatki na energie elektryczną, usługi telekomunikacyjne, całą dokumentację związaną z zawartym i spłacanym kredytem hipotecznym, porozumienie zmieniające do umowy o pracę oraz przelewy obrazujące wynagrodzenie. Zawarł również szereg oświadczeń wskazujących na okoliczności: 1) osiąganego miesięcznego dochodu w wysokości około 15 712,24 zł netto z uwzględnieniem kwartalnej premii uznaniowej (bez premii skarżący otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 11 496,77 zł), 2) utrzymywanie dwójki dzieci w wieku szkolnym, 3) jego partnerka i matka dzieci pozostawała bez zatrudnienia przez ponad 6 lat, a obecnie jest zatrudniona na 1/8 etatu z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 458 zł netto, 4) Skarżący spłaca kredyt hipoteczny (aktualna wysokość zadłużenia wynosi 151 319,99 CHF, wysokość miesięcznej raty i obowiązkowych ubezpieczeń wynosi 2690,19 zł), 5) jest właścicielem udziału ½ lokalu mieszkalnego znajdującego się pod wskazanym adresem w [...] (wartość udziału określił na kwotę około 450 000 zł, zaznaczając że udział ten nie stanowi majątku płynnego, ani wystarczającego do pokrycia zobowiązania), a druga połowa mieszkania jest własnością byłej żony, przy czym wskazany lokal jest obciążony hipoteką oraz służy do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych rodziny Skarżącego, 6) nie posiada oszczędności ani mienia, które pozwoliłoby na spłatę zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji, wydatki jego rodziny w ujęciu średniomiesięcznym obejmują: kredyt hipoteczny (2690,19 zł), czynsz (701,18 zł), media (627,53 zł), obiady w szkole (590 zł), paliwo (500 zł), usługi medyczne i leki (1200 zł), wyżywienie, chemia gospodarcza, kosmetyki, odzież (5000 zł), zajęcia pozalekcyjne (500 zł), turystyka, kultura, hobby dzieci (2000 zł), co wynosi łącznie 13 808,90 zł, przy czym wyliczenie to nie obejmuje nieprzewidzianych wydatków, awarii, chorób i innych zdarzeń losowych. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że dokumenty te nie pozwalają jednak, na co słusznie wskazywał Sąd I instancji, na całościową ocenę kondycji finansowej skarżącego. Do sformułowanego w niniejszej sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący nie załączył dokumentacji obrazującej jego pełną sytuację majątkową tj. nie przedstawił ani nie udokumentował informacji o dochodach oraz o stanie posiadania (ruchomości, oszczędności, lokat). Słusznie Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych (swojego i partnerki), które potwierdzałyby wysokość deklarowanych dochodów i wydatków. Nie posiłkował się również w tym zakresie odpowiednimi zeznaniami podatkowymi. Przedstawiona przez skarżącego dokumentacja przedstawia bowiem jedynie część jego sytuacji finansowo – materialnej, bowiem skarżący przedstawił wydatki, które są dla niego korzystne i skupił się na opłatach za media i kredyt hipoteczny. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla również, że słusznie Sąd I instancji wskazał, że skarżący nie przedstawił informacji odnośnie do majątku partnerki skarżącego, która w świetle oświadczenia z dnia 27 października 2025 r. jest osobą pozostającą ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący nie wyjaśnił również, czy jego partnerka ma możliwość podjęcia pracy w wymiarze większym niż 1/8 etatu i uzyskania w tym zakresie wyższego dochodu m.in. na potrzeby utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego, w tym wydatków związanych z wychowaniem i utrzymaniem wspólnych dzieci. Co również istotne, skarżący nie udokumentował również deklarowanej własności udziału (1/2) w nieruchomości (zajmowanym mieszkaniu). Całości obrazu materialnego skarżącego nie wyjaśnia również fakt, że kredyt hipoteczny zaciągnął z ówczesną żoną i nie wskazał, dlaczego ponosi w pełni miesięczne koszty kredytu hipotecznego. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla również, że oświadczenia skarżącego wskazane we wniosku zawierające istotne pozycje wydatkowe gospodarstwa domowego w postaci wyżywienia, chemii gospodarczej, kosmetyków, odzieży (5000 złotych), zajęć pozalekcyjnych (500 złotych), turystyki, kultury i hobby dzieci (2000 złotych), które również nie zostały w żaden sposób chociażby zasygnalizowane materiałem dowodowym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek zawarty w skardze nie został uzasadniony w sposób wystarczający, co uniemożliwiło Sądowi zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. W aktach sprawy nie znajdują się szczątkowe informacje, dane lub dokumenty obrazujące stan majątkowy wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jego osoby w sytuacji egzekucji należnego świadczenia. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego, by nie naprawiło (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2016 r., sygn. akt I FZ 184/16, tamże). Oczywiste bowiem jest, że normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej jest powstanie dla strony określonych skutków finansowych, jednak nie oznacza to, że skutki te mają charakter nieodwracalny. Powstanie szkody majątkowej lub finansowej w wyniku wykonania zaskarżonego aktu jest – co do zasady – okolicznością odwracalną, albowiem istnieją prawne instytucje restytucji stanu pierwotnego lub rekompensaty tego rodzaju szkód (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2016 r., sygn. akt II GZ 1099/16, tamże). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie złożonego wniosku nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Już tylko na marginesie podnieść należy, że skarżący w zażaleniu skarżący również nie przedstawił nowych dowodów, w szczególności dokumentów, o których była mowa w uzasadnieniu postanowienia, a które pozwoliłyby na zobrazowanie pełnej faktycznej i aktualnej sytuacji finansowej skarżącego. W świetle powyższego analiza wniosku skarżącego doprowadziła Sąd I instancji do słusznej konstatacji, że nie został on prawidłowo uzasadniony. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie