I GZ 303/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1809/24 o odrzuceniu skargi P. K. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia 14 marca 2024 r. znak DRP.WPAIV.411.9.2024.3.UJ w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na złożenie wniosku o wydanie decyzji o wysokości miesięcznej refundacji składek postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1809/24 na postawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę P. K. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia 14 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu na złożenie wniosku o wydanie decyzji o wysokości miesięcznej refundacji składek. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez dołączenie załącznika wskazanego w przesłanej elektronicznie skardze stanowiącego treść skargi, podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, oznaczenie miejsca zamieszkania z podaniem dokładnego adresu, a w razie jego braku adresu miejsca pobytu oraz podanie numeru PESEL skarżącego. Ponadto, jak podał Sąd, zarządzeniem z dnia 16 grudnia 2024 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd wyjaśnił, że pomimo doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi oraz odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu na adres elektroniczny skarżącego, braki formalne skargi nie zostały usunięte, a należna opłata sądowa nie została uiszczona. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący wnosząc o następczą, nadzorczą, dewolutywną kontrolę wskazanego postanowienia i jego ekspirowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W ocenie skarżącego zarzuty zawarte w części motywacyjnej postanowienia nie mają uzasadnienia w stanie faktycznym rzeczy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku określają przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 i następne p.p.s.a.). Jednak niniejsza sprawa nie należy do żadnej z kategorii spraw zwolnionych od wpisu. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym, na mocy art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., jest jego podpisanie. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Oznacza to, że również skarga będąca załącznikiem w wiadomości wysłanej przez skarżącego do organu w formie elektronicznej powinna być dodatkowo oddzielnie podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Ponadto, gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie powinno ono zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń (art. 46 § 2 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), a także numer PESEL strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że wypełnienie wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. spoczywa na stronie skarżącej. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane prawem elementy, a także uzupełnienie jego ewentualnych braków należy zaliczyć do czynności skarżącego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał na istniejące braki skargi i w konsekwencji zasadnie wezwał stronę do uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych przez dołączenie załącznika wskazanego w przesłanej elektronicznie skardze stanowiącego treść skargi, podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, oznaczenie miejsca zamieszkania z podaniem dokładnego adresu, a w razie jego braku adresu miejsca pobytu oraz podanie numeru PESEL, a także braku fiskalnego skargi, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwania do usunięcia braków formalnych, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu na adres elektroniczny, z którego skarżący nadał skargę na adres elektroniczny organu. Skoro zatem skarżący został skutecznie wezwany do uiszczenia wpisu od skargi oraz do usunięcia braków formalnych i obowiązków tych nie dopełnił będąc jednocześnie poinformowany, jakie skutki wynikają z niedopełnienia tych obowiązków, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był skargę tę odrzucić. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braków strona nie uzupełniła w terminie. Na marginesie dodać należy, że samo przekonanie strony o niesłuszności wezwania do uzupełnienia braków to za mało i aby sprawa mogła być rozpoznana, a strona powinna je uzupełnić zgodnie z instrukcją zawartą w wezwaniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.