I GZ 301/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2026 r. sygn. akt III SA/Wr 55/26 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 11 marca 2026 r., III SA/Wr 55/26 odrzucił skargę R. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że R. B. (dalej: skarżący lub strona) wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 sierpnia 2025 r. w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja z 18 sierpnia 2025 r. została doręczona skarżącemu w dniu 10 września 2025 r. W treści decyzji zawarto pouczenie o środkach odwoławczych, zgodnie z którym skarżący miał prawo złożyć wniosek do ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji albo wnieść skargę w terminie 30 dni od otrzymania decyzji. Skarżący pismem z 23 września 2025 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ. ZUS decyzją z 17 listopada 2025 r. utrzymał decyzję z 18 sierpnia 2025 r. w mocy i pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do wniesienia skargi w terminie 30 dni od otrzymania decyzji z 17 listopada 2025 r. Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 5 grudnia 2025 r. Uzasadniając odrzucenie skargi strony Sąd I instancji podkreślił, że wniesiony środek odwołany złożono po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że zgodnie z art. 52 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1). Natomiast jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa (§ 3). W świetle powyższego, strona skarżąca alternatywnie może skorzystać z dopuszczalnych form wyrażenia swojego niezadowolenia z decyzji składając w organie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wnosząc skargę do sądu. Ustawodawca przewiduje też możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przewiduje jednak, aby strona mogła jednocześnie złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zauważył, że w sprawie strona sama zdecydowała o toku postępowania odwoławczego, a decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowanie w sprawie. Dlatego też po złożeniu wniosku z 23 września 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ZUS, stronie skarżącej nie przysługiwała już skarga na decyzję z 18 sierpnia 2025 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wydał decyzję z 17 listopada 2025 r. i zgodnie z pouczeniem zawartym w jej treści, skarżący miał prawo zaskarżyć ją do wojewódzkiego sądu administracyjnego, bowiem zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jak wynika z akt sprawy, decyzja ZUS z 17 listopada 2025 r. została doręczona skarżącemu w dniu 5 grudnia 2025 r., zatem termin do wniesienia skargi upłynął wraz z dniem 5 stycznia 2026 r. (poniedziałek). Skarga natomiast została nadana w placówce pocztowej w dniu 7 stycznia 2026 r., więc z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że w okresie biegu terminu do złożenia skargi skarżący chorował na COVID-19. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ZUS z 17 listopada 2025 r. została doręczona skarżącemu w dniu 5 grudnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). Decyzja ta zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi upłynął wraz z dniem 5 stycznia 2026 r. (poniedziałek). Skarga natomiast została nadana za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 7 stycznia 2026 r., (koperta w aktach administracyjnych sprawy). Co za tym idzie z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W świetle powyższego uzasadnione jest stwierdzenie, iż skarżący nie zachował trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, co uniemożliwia skuteczne wszczęcie postępowania sądowego i obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. Tym samym zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu odpowiada prawu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.