I GZ 298/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. sp. z o.o. w organizacji w Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Ke 506/22 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w organizacji w Z. na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie

A. sp. z o.o. w organizacji w Z. (dalej: "spółka", "skarżąca") wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] sierpnia 2022 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę spółki, uzasadniając to nieuzupełnieniem braków formalnych skargi (niezłożeniem dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania – odpisu z KRS, a jeśli spółka nie została jeszcze zarejestrowana – aktu założycielskiego spółki) w wyznaczonym terminie, pomimo wezwania spółki do ich uzupełnienia. Na powyższe postanowienie spółka złożyła zażalenie, które postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 14 czerwca 2023 r. zostało odrzucone. Podstawą prawną w.w. orzeczenia był art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.". Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia WSA wynika, że wniesiony przez A. sp. z o.o. w organizacji w Z. środek prawny, należy odrzucić jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot, gdyż od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i w związku z brakiem stosownego wpisu w KRS, powinno nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji. W związku z powyższym po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. W zażaleniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. Jak wynika z akt sprawy, A. sp. z o.o. w organizacji w Z. złożyła skargę 26 września 2022 r. W postanowieniu z 11 stycznia 2023 r. WSA w Kielcach stwierdził, że skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej - odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, a jeśli spółka nie została jeszcze zarejestrowana – aktu założycielskiego spółki, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 18 listopada 2022 r. W wyznaczonym terminie, tj. do 25 listopada 2022 r., skarżąca nie zastosowała się do wezwania - nie złożyła dokumentów określających umocowanie do jej reprezentowania. Po doręczeniu odpisu postanowienia skarżąca składała kolejne pisma (zażalenia), które były podpisane przez osobę nieuprawnioną do reprezentacji spółki (R. P.). Należy zauważyć, że zażalenie na postanowienie WSA z dnia 14 czerwca 2023 r. również zostało podpisane przez R. P. Naczelny Sąd Administracyjny próbował z urzędu ustalić status prawny skarżącej, w ramach dostępu do danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z ustaleń wynika, że A. sp. z o.o. w organizacji w Z. nie figuruje we wskazanym rejestrze. Ponadto zauważyć należy, że w nagłówku pism procesowych składanych przez skarżącą widnieje nazwa A. sp. z o.o. w organizacji, co dodatkowo potwierdza brak jej rejestracji w KRS w wymaganym terminie. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Kielcach z 14 czerwca 2023 r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.