I GZ 293/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 832/18 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 832/18, odmówił P. B. sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2019 r. oddalającego skargę P. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok w sprawie został bowiem wydany w dniu 7 listopada 2019 r. na rozprawie, w której uczestniczył ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego. Pismo z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku zostało natomiast złożone przez nowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu – dopiero w dniu 17 lutego 2020 r. Wobec tego Sąd odmówił sporządzenia uzasadnienia od ww. wyroku na podstawie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając naruszenie art. 177 § 3 p.p.s.a., które polegało na niezastosowaniu powołanego przepisu per analogiam do wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem wnoszącego zażalenie, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, skoro występujący w sprawie pełnomocnik z urzędu został wyznaczony w dniu 10 lutego 2020 r., to od tej daty należało liczyć 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zatem w sprawie nie doszło do uchybienia terminu, nie było więc konieczności składania wniosku o przywrócenie tego terminu. Skarżący dodał, że uprzednio działający w sprawie pełnomocnik z urzędu nie podjął jakichkolwiek działań po wydaniu wyroku przez WSA, w związku z czym Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła nowego pełnomocnika, który zobowiązany był do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem strony, nowy pełnomocnik nie miał możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku, ponieważ wykazanie braku winy musiałoby odnosić się do okoliczności faktycznych powodujących niezłożenie wniosku przez poprzednio działającego pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Zgodnie z art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestią sporną, że termin, o którym mowa w powyższym przepisie, nie został zachowany. Wyrok w sprawie został bowiem ogłoszony 7 listopada 2019 r., zaś wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożono dopiero 17 lutego 2020 r. Zgodnie z przepisem art. 177 § 3 p.p.s.a., którego to stwierdzenia uchybienia domaga się wnoszący zażalenie, w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przepis powyższy stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 177 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wyjątek wskazany w art. 177 § 3 p.p.s.a. odnosi się wyłącznie do terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy dla strony został ustanowiony pełnomocnik z urzędu. Zdaniem NSA, brak jest podstaw dla zastosowania tego przepisu w stanie faktycznym, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Nie sposób bowiem przyjąć, jak domaga się wnoszący zażalenie, by szczególną (wyjątkową) regulację z art. 177 § 3 p.p.s.a., odnoszącą się terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, można było zastosować wobec terminu do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku. Na marginesie wypada zauważyć, że pełnomocnik skarżącego mógł złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, czego jednak nie uczynił. W tych okolicznościach, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.