I GZ 291/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 3675/21 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. O. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 21 kwietnia 2021r., sygn. akt DWI.SOFN.540.3.87.2021(1) w przedmiocie oceny wniosku o udzielenie wsparcia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, objętym zażaleniem postanowieniem z 28 grudnia 2021 r.; sygn. akt V SA/Wa 3675/21, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odrzucił skargę T. O. (dalej jako skarżący) na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 21 kwietnia 2021r., sygn. akt DWI.SOFN.540.3.87.2021(1) w przedmiocie oceny wniosku o udzielenie wsparcia oraz stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł o zwrocie wpisu sądowego od skargi. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 6 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżącego r. pr. J. S. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z 28 maja 2021 r. Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia ww. braku formalnego skargi została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 27 sierpnia 2021r. Termin do wykonania wezwania upłynął zatem w dniu 3 września 2021 r. Z uwagi na fakt, że pełnomocnik skarżącego, w wyznaczonym terminie, nie usunął braku formalnego skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa umocowującego do reprezentowania skarżącego przed WSA, skarga została odrzucona a wpis zwrócony skarżącemu. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez bezpodstawne odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że korespondencja otrzymana przez pełnomocnika skarżącego w dniu 27 sierpnia 2021 r. nie zawierała wezwania do uzupełnienia braków skargi, a jedynie odpis odpowiedzi organu na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zastosował ten przepis wobec dokonanego na podstawie akt sprawy ustalenia, że termin do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, został uchybiony. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest to czy pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. W okolicznościach tej sprawy kwestią zasadniczą jest zatem ustalenie, czy pełnomocnik w jednej kopercie wraz z odpisem odpowiedzi na skargę otrzymała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z powyższym należy wskazać, że podczas kwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma powszechnej praktyki polegającej na konfrontowaniu treści poświadczenia z treścią pism znajdujących się wewnątrz koperty. Tym samym, jedynie z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że w przesyłce sądowej (w kopercie) były wszystkie wskazane dokumenty (por. postanowienia NSA: z 25 września 2018 r., sygn. akt II GZ 323/18; z 8 maja 2019 r., sygn. akt II GZ 68/19). Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy pełnomocnik skarżącego otrzymała dwa elementy przesyłki czy jak twierdzi tylko odpis odpowiedzi na skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma lub ich nie zawierała. W obu przypadkach jest to domniemanie, które można jedynie uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej rozpoznaniem sprawy jest wykonywanie obowiązków będących warunkiem nadania jej biegu w postępowaniu, które strona sama zainicjowała. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie da się wykluczyć, że w adresowanej do pełnomocnika skarżącego przesyłce – pomimo opisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – znajdowała się tylko odpowiedź na skargę. Sądowi drugiej instancji znane jest stanowisko orzecznictwa, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru. W sytuacji, gdy w jednej kopercie wysłane zostają (lub nie zostają) w tym samym dniu dwa elementy, tj. pismo przewodnie zawierające wezwanie do uzupełnienia braków i odpowiedź na skargę, to istnieje prawdopodobieństwo, że jedno ze wspomnianych pism przypadkowo nie zostanie włożone do koperty. W rozpoznawanej sprawie możliwe jest, że przesyłka sądowa z niewyjaśnionych przyczyn nie zawierała wezwania do uzupełnienia braku w postaci nadesłania pełnomocnictwa, a zaistniałe wątpliwości mogłyby w takiej sytuacji działać na niekorzyść samej strony. Zdaniem NSA za rozstrzygnięciem wątpliwości na korzyść strony przemawia w tym konkretnym przypadku umożliwienie jej realnej ochrony praw w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob. postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II FZ 236/17, www.cbosa.gov.pl). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.