I GZ 284/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 12 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Wójta Gminy H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 340/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wójta Gminy H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 marca 2024 r., znak: LU.RZT.70.57.2023 w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Lu 340/24 orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wójta Gminy H. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 6 marca 2024 r., w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Wójt Gminy H. w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek uzasadniony został nieodwracalnymi skutkami dla mieszkańców gminy w postaci zauważalnego wzrostu cen za zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżący poza ogólnymi twierdzeniami zawartymi w skardze w żaden sposób nie udowodnił, a nawet nie uprawdopodobnił tych okoliczności. Ponadto, zdaniem Sądu, wzrost cen zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków nie stanowi nieodwracalnych skutków, które mogłyby świadczyć o spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA uznał, że nie można uznać, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei zarzuty zawarte w skardze odnoszące się do niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie mogą stanowić uzasadnienia wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Zażalenie złożył Wójt zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego zmianę skutkującą wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest uprawdopodobnienie zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Zaznaczyć należy, że uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. To ona musi przedstawić argumenty i dokumenty na ich potwierdzenie, z których będzie wynikało, że wykonanie decyzji spowoduje dla jej sytuacji realne zagrożenie, które można określić mianem znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Strona ma przedstawić takie okoliczności, z których będzie wynikało, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, ani nie udokumentował konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wskazał natomiast, że konieczność wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki w postaci strat finansowych mieszkańców gminy, które powstaną wskutek obowiązywania nowej taryfy zatwierdzonej zaskarżoną decyzją. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że okoliczności uzasadniające żądanie strony o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany. Strona wnosząc o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności nie może powoływać się we wniosku na ewentualne szkody osób trzecich (por. postanowienie NSA z 23 marca 2023 r. I OZ 56/23 - dostępne w CBOSA). Skarżący tymczasem nie przedstawił wysokości szkód, które miałyby nastąpić w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd nie może działać za stronę w przypadku braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, ponieważ to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 766/08, Lex nr 493672). Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji poza ogólnym wskazaniem na straty finansowe mieszkańców gminy nie przywołał okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć zatem trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że należności pieniężne mogą zostać w każdym czasie zwrócone, czy też rozliczone między stronami. Świadczenia pieniężne są ze swej natury świadczeniami odwracalnymi i ze swej istoty nie wywołują trudnych do odwrócenia skutków. Wymaga też wyjaśnienia, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji jako, że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi/skargi kasacyjnej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie bowiem podlegać kontroli sądu pod względem jej zgodności z prawem dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.