I GZ 281/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III SPP/Po 89/22 oddalające wiosek o wyłączenie sędziego WSA Walentyny Długaszewskiej w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt III SPP/Po 89/22 oddalił wiosek o wyłączenie sędziego WSA Walentyny Długaszewskiej złożony przez R. P. w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Walentyny Długaszewskiej. W związku ze złożonym wnioskiem sędzia WSA Walentyna Długaszewska złożyła pisemne oświadczenie, w którym wskazała, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259 dalej: "p.p.s.a."), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie skarżącego. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie wskazał we wniosku na przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. R. P. zażaleniem zaskarżył postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na jego niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia na wstępie wymaga, że podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie uznał Sąd I instancji, że w sprawie niniejszej nie zachodzi którakolwiek z okoliczności uzasadniająca wyłączenie sędziego wskazanego we wniosku. Przepis art. 19 p.p.s.a., który choć nie wymieniony, był faktyczną podstawą wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku o wyłączenie, co zasadnie stwierdził Sąd I instancji, nie podał jakiejkolwiek obiektywnej przesłanki, która uzasadniałby zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. Podzielić przy tym należy konstatację Sądu I instancji, co do wyłącznie subiektywnej przyczyny ległej u podstaw żądania skarżącego, którą było rozgoryczenie orzeczeniem wydanym przez sędziego, którego wyłączenia strona się domagała. Zauważyć również należy, że samo zażalenie poza powołanym żądaniem uchylenia objętego nim postanowienia nie wskazywało w jakikolwiek sposób na przypisywaną orzeczeniu niezgodność ze stanem faktycznym lub prawnym sprawy. Oceniając rzeczone postanowienie w tym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw do jego uchylenia, albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem – przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również pozbawione jest wad w zakresie oceny zasadności wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.