I GZ 264/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2025 r., sygn. akt V SPP/Wa 214/24 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 24 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd I instancji) w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1963/24 pozostawił bez rozpatrzenia skargę [...] (dalej jako: strona, skarżąca) na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 24 czerwca 2024 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym: Skarżąca została wezwana zarządzeniem przewodniczącego z 22 lipca 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego złożonej przez nią skargi w postaci uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł w terminie 7 dni od momentu doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpoznania. Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu (sygn. akt: V SPP/Wa 214/24). Postanowieniem z 1 października 2024 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu, tut. sąd postanowieniem z 13 listopada 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Następnie wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone skarżącej 4 grudnia 2024 r. Z notatki urzędowej wynika, że nie zidentyfikowano należności z tytułu wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał wezwanie do uiszczenia wpisu doręczone zostało skarżącej w dniu 4 grudnia 2024 r. (k. 42 akt sąd.), a więc 7-dniowy termin mijał z dniem 11 grudnia 2024 r. Brak fiskalny nie został uzupełniony. Z powyższym orzeczeniem Sądu I instancji nie zgodziła się strona, składając zażalenie i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Organ nie wniósł odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu jako niezasadne Z uwagi na treść zażalenia wyjaśnienia wymaga, że na obecnym etapie postępowania obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie ocena zgodności z prawem postanowienia WSA z 10 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu z 10 stycznia 2025r. WSA zgodnie z prawem uznał, że zażalenie skarżącej na postanowienie WSA z 13 listopada 2024 r. było niedopuszczalne. Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje, zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. W związku z powyższym za trafne należy uznać stanowisko WSA wskazujące, że żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na podstawie art. 260 p.p.s.a., utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka, jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W sprawie wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany - zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. - przez referendarza sądowego. Skarżąca nie zgodziła się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 13 listopada 2024 r. orzekał, jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu - przez referendarza i przez WSA. Ustawodawca nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem WSA prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącej z 7 lutego 2025 r. było niedopuszczalne i z tego powodu podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Z przepisów tych wynika, bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.