I GZ 263/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 338/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Ke 338/21 po rozpoznaniu wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący w skardze na opisaną wyżej decyzję wniósł o wstrzymanie wykonania tej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pomimo pogłębiającego się kryzysu gospodarczego spowodowanego pandemią nadal prowadzi działalność gospodarczą. Wskazał, że przed organem toczą się 4 postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności na łączną kwotę ponad 711.000 zł. Wykonanie zobowiązania doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci pozbawienia płynności finansowej skarżącego jako osoby fizycznej oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i spowoduje poniesienie znacznej szkody. Jednocześnie brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje naliczenie odsetek od należności, których wysokość będzie znacząca, przez co stanowić będzie dla skarżącego daleko idące sankcje. Uzasadniając odmowę uwzględnienia wniosku Sąd pierwszej instancji wskazał, że w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony. Zatem to na wnioskodawcy spoczywa wykazanie, że niebezpieczeństwo wystąpienia tego rodzaju szkody i trudnych do odwrócenia skutków rzeczywiście istnieje, z uwagi na okoliczności konkretnej sprawy, a więc okoliczności dotyczące konkretnego wnioskodawcy. W ocenie Sądu, okoliczności takie nie zostały przez wnioskodawcę wykazane. Uzasadnienie wniosku jest lakoniczne i w żaden sposób nie uprawdopodabnia, że zwrot nienależnie pobranych płatności spowoduje wyrządzenie dla skarżącego znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Twierdzenia skarżącego zawarte we wniosku nie są w ocenie Sądu argumentami wystarczającymi do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu wykonania decyzji Sąd orzeka na wniosek strony, nie jest więc uprawniony do domniemywania jakichkolwiek faktów i okoliczności, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą i które nie wynikają z akt sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Kielcach ewentualnie o uwzględnienie zażalenie i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uwzględnienie wniosku skarżącego poprzez wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 30 marca 2021 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędne ustalenie stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzeczenia, polegające na: 1) uznaniu, że wykonanie decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego OR ARiMR w Kielcach z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 w wysokości [...] zł nie rodzi po stronie skarżącego niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków mimo wskazanych we wniosku skarżącego okoliczności; 2) przyjęciu, iż skarżący nie wykazał ani nawet nie uprawdopodobnił, aby wykonanie aktu miało spowodować wyrządzenie znacznej szkody, nie podał konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku, podczas gdy informacje te i dokumenty je uprawdopodabniające znajdowały się w aktach sprawy. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że ryzyko pozbawienia skarżącego środków w wysokości gwarantującej względnie niezagrożony byt prowadzonych przezeń przedsiębiorstw może skutkować w niedalekiej przyszłości, w związku ze wzrostem zakażeń wirusem SARS-COV-2 w okresie jesienno - zimowym utratą źródła dochodu skarżącego i jego rodziny, a także rodzin zatrudnionych przez skarżącego pracowników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. m.in. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., sygn. akt II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., sygn. akt II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., sygn. akt II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 uznając, że strona skarżąca nie wykazała, że w jej przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. We wniosku strona skarżąca wskazała, że pomimo pogłębiającego się kryzysu gospodarczego spowodowanego pandemią nadal prowadzi działalność gospodarczą. Wnioskodawca zaznaczył, że przed organem toczą się 4 postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności na łączną kwotę ponad 711.000 zł. Wykonanie zobowiązania doprowadzi do nieodwracalnych skutków w postaci pozbawienia płynności finansowej skarżącego jako osoby fizycznej oraz prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i spowoduje poniesienie znacznej szkody. Jednocześnie brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje naliczenie odsetek od należności, których wysokość będzie znacząca, przez co stanowić będzie dla skarżącego daleko idące sankcje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji oceniając wniosek strony Skarżącego w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz z uwagi na brak wystarczającego uzasadnienia wniosku przemawiającego za jego zasadnością, prawidłowo uznał, że brak było podstaw do zastosowania w stosunku do strony skarżącego instytucji ochrony tymczasowej. Oceny tej nie zmieniają zarzuty i ich uzasadnienie przedstawione w zażaleniu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponownie ograniczył się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym. Wnioskodawca musi wykazać istnienie realnego niebezpieczeństwa, iż wykonanie zaskarżonego aktu przed zbadaniem jego prawidłowości przez sąd administracyjny, wywoła nieodwracalne pogorszenie jego sytuacji, którą trudno będzie naprawić nawet po ewentualnym wyeliminowaniu zaskarżonego aktu. Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania decyzji zależy od skutków wykonania aktu dla wnioskodawcy. W przypadku, gdy strona skarżąca upatruje tych skutków w swojej sytuacji finansowej i prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, powinna uprawdopodobnić, jaka jest ta sytuacja, a także jak na nią wpłynie wykonanie tego aktu. W ocenie NSA wnioskodawca nie wykazał sytuacji majątkowej i materialnej, gdyż nie przedłożył żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na stronę skarżącą (tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), okazało się niemożliwe. Oznacza to, że pozytywna ocena, gołosłownego w istocie wniosku, była wykluczona. Zażalenie, powołujące analogiczne co wniosek twierdzenia, nie pozwala na podważenie prawidłowej oceny Sądu I instancji w tym zakresie. We wniosku powołano się na trudną sytuację wynikającą z epidemii koronawirusa SARS-CoV-2. Choć przedstawiona argumentacja odnosi się do faktów, które bez wątpienia mają miejsce w skali kraju, to jednak autor wniosku nie wyjaśnił, jaki wpływ ma wystąpienie pandemii koronawirusa na indywidualną sytuację skarżącego, a w konsekwencji jak przekłada się to na zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazanie, że firma skarżącego została bezpośrednio dotknięta wystąpieniem epidemii nie jest wystarczające. Podkreślić przy tym należy, że brak wiedzy Sądu co do okoliczności związanych z sytuacją finansową strony skarżącej prowadzącej działalność gospodarczą powoduje, że wniosek nie może w istocie zostać oceniony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji trafnie uznał złożony wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej za niezasadny przyjmując, że skarżący nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a wniesione zażalenie i zawarta w nim argumentacja nie podważają prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.