I GZ 252/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1573/23 w zakresie stwierdzenia niewłaściwości i przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r., nr COF.OUR.6375.47377.2020 KA.PK.ZZ1 03852001 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych zarzutów postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lutego 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 1573/23 stwierdził swoją niewłaściwość w zakresie rozpoznania skargi P. K. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych zarzutów i przekazał sprawę właściwemu miejscowo Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Skarżący pismem z dnia 22 czerwca 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie wydane przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że mając siedzibę w Katowicach, w pouczeniu postanowienia wskazał, że właściwy do wniesienia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarżący zastosował się do pouczenia i skierował skargę do WSA w Gliwicach, jednoczenie złożył skargę na postanowienie do WSA w Warszawie, co spowodowało, że skarżący złożył dwie skargi na to samo postanowienie do dwóch różnych sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skoro skarżący przedmiotem skargi uczynił postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. w Katowicach (woj. śląskie) to właściwym miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Na marginesie wskazał, że zaskarżone postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach. Skarżący taką skargę złożył, a w piśmie z dnia 12 lutego 2024 r. Sąd w Gliwicach poinformował, że sprawa z tej skargi została zarejestrowana i obecnie jest na etapie rozpoznawania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga dotyczy postanowienia Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 12 maja 2023 r. wydanego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesionych zarzutów. W niniejszej sprawie zaś istota problemu sprowadza się do ustalenia właściwości sądu, który miałby rozpatrywać skargę na zaskarżone postanowienie. Przypomnienia wymaga, że o właściwości miejscowej sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 2 P.p.s.a. W myśl tego przepisu do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Przepis ten określa zatem właściwość miejscową sądów, przyjmując, że do rozpoznania sprawy właściwy jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na obszarze którego ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Wyjątki od tej zasady mogą być wprowadzone tylko w drodze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 P.p.s.a.). Wyjątki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652) utworzył szesnaście wojewódzkich sądów administracyjnych. Dla obszaru województwa mazowieckiego utworzył i ustalił siedzibę Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyjaśnić również należy, że wojewódzkie sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swej właściwości miejscowej. Oznacza to, że przed oceną dopuszczalności skargi sądy te w pierwszej kolejności zobowiązane są ustalić, czy są właściwe miejscowo do rozpatrzenia danej sprawy, czyli czy na terenie województw objętych ich właściwością ma siedzibę organ, którego działalność jest przedmiotem zaskarżenia, a dopiero w następstwie tego ustalenia ją rozpoznać, bądź przekazać według właściwości innemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu. Stosownie bowiem do treści art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Następstwem uznania się przez sąd za niewłaściwy miejscowo do orzekania w sprawie jest więc postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi właściwemu miejscowo do jej rozpoznania. Skarżący w sposób oczywisty zaskarżył działalność Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach będącej organem, który ma swą siedzibę na terenie województwa śląskiego, zaś województwo to zostało objęte właściwością miejscową Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a nie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na ocenę zasadności zaskarżonego postanowienia nie mają wpływu podniesione w zażaleniu kwestie, że oddziały Poczty Polskiej znajdują się również w Bydgoszczy i Warszawie, a skarżący uważa, że Poczta Polska ma interes w skierowaniu sprawy do Sądu w Gliwicach. Podkreślenia wymaga, że ocenie Sądu będzie podlegało tylko działanie organu wydającego zaskarżony akt, na który skargę złożyła strona. Z powyższych względów WSA w Warszawie obowiązany był do przekazania skargi sądowi właściwemu miejscowo do jej rozpoznania, czyli Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu