I GZ 249/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. – I. P. P. M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 509/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi A. – I. P. P. M. K. na informację W.-M. A. R. R. S. A. w O. z dnia 6 listopada 2025 r., nr WPU-FEWM.01.09-IP.02-0223/24.2025 (6325) w przedmiocie częściowego nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projketu postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do wniesienia zażalenia; 3. zwrócić A. – I. P. P. M. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: WSA w Olsztynie, Sąd I instancji) postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Ol 509/25 po rozpoznaniu wniosku A. – I. P. P. M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie WSA w Olsztynie z 31 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 509/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. – I. P. P. M. K. (dalej: skarżący) na informację Warmińsko-Mazurskiej Agencji Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna z siedzibą w Olsztynie z dnia 6 listopada 2025 r. nr WPU-FEWM.01.09-IP.02-0223/24.2025 (6325) w przedmiocie częściowego nieuwzględnienia protestu: odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2025 r. odrzucające skargę zostało uznane za doręczone z dniem 21 stycznia 2026 r. w trybie art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Tym samym termin na wniesienie zażalenia upłynął 28 stycznia 2026 r. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, wraz z wnioskiem przedłożył potwierdzenie zgłoszenia 15 lutego 2026 r. reklamacji dotyczącej przesyłki zawierającej odpis postanowienia sądu o odrzucenie skargi (k. 243-246 akt sądowych), a także zażalenie. Z treści rozpoznawanego wniosku wynika, że przyczynę uchybienia terminu stanowiło nieotrzymanie przez skarżącego zawiadomienia (awizo) o próbie doręczenia przesyłki zawierającej odpis postanowienia z 31 grudnia 2025 r. Wskutek wezwania skarżący w dniu 20 marca 2026 r. przedłożyła odpowiedź Poczty Polskiej na reklamację. Sąd I instancji stwierdził, że skarżący dochował ustawowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 87 §1 p.p.s.a.). O wydaniu przez Sąd postanowienia odrzucającego skargę w jego sprawie dowiedział się po zapoznaniu z aktami sprawy w dniu 11 lutego 2026 r., a 18 lutego 2026 r. wniósł on o przywrócenie terminu. Ponadto wykonał czynność, której nie dokonał w terminie (przedłożył zażalenie na ww. postanowienie). Natomiast w ocenie Sądu I instancji skarżący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Sąd zauważył, że otrzymana odpowiedź Poczty Polskiej na zgłoszoną przez skarżącego reklamację nie potwierdziła twierdzeń strony zawartych we wniosku. Zatem w ocenie Sądu podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają, że konieczny do przyjęcia fikcji doręczenia ciąg czynności podejmowanych przez doręczyciela nie został zrealizowany. Tym samym nie obalają przyjętego w sprawie przez sąd domniemania doręczenia odpisu postanowienia. Nadto Sąd I instancji podkreślił, że adnotacje poczynione przez doręczyciela na zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz na kopercie zawierającej odpis postanowienia sądu odpowiadają wymogom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 19) w zakresie awizowania przesyłek pocztowych pochodzących od sądów i wskazują, że podjęto próbę dwukrotnego doręczenia przesyłki skarżącemu. Powyższe przeczy twierdzeniom strony o niepozostawieniu awiza w miejscu jej zamieszkania. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że doręczyciel w rzeczywistości dwukrotnie poświadczył nieprawdę na dokumencie mającym znaczenie prawne (adnotacje na zwrotnym poświadczeniu odbioru oraz na przesyłce). Sąd wskazał, że treść wniosku o przywrócenie terminu nie obala domniemania zgodności doręczenia zastępczego odpisu postanowienia dokonanego w trybie art. 73 § 1-4 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazał, że awizo nie zostało mu doręczone i nie doszło do realnej możliwości zapoznania się z korespondencją i podjęcia czynności w terminie. Skarżący wskazał, że działał z najwyższą starannością codziennie sprawdzając skrzynkę pocztową. W ocenie skarżącego nie doszło do celowego uchybienia terminu ze strony skarżącego a brak odbioru przesyłki był wynikiem zaniedbania operatora pocztowego. Wskazał, że obecnie podejmuje działania w celu formalnego potwierdzenia nieprawidłowości przez operatora pocztowego. Rozmawiał telefonicznie z kierownikiem listonoszy Urzędu Pocztowego Olsztyn 10 i ostatecznie skierował do niego pismo z 13 maja 2026 r. z prośbą o wyjaśnienie sytuacji dotyczącej barku awizo. Pismem z dnia 5 czerwca 2026 r. skarżący przedstawił odpowiedź Poczty Polskiej z której wynika że odniesienie się do zgłaszanego braku awizo jest dla poczty utrudnione. Wskazał, że do chwili obecnej nie uzyskał konkretnego wyjaśnienia zaistniałych okoliczności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja przedstawiona w zażaleniu na okoliczność braku otrzymania awizo w zestawieniu z aktami sprawy pozwala uznać, że nie ziściła się fikcja doręczenia przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie miał bowiem wystarczających podstaw, by uznać, że skarżącemu skutecznie doręczono postanowienie z dnia 31 grudnia 2025 r., sygn. akt I SA/Ol 509/25 w przedmiocie odrzucenia skargi. Aby w sposób prawidłowy doręczyć orzeczenie sądowe należy, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 p.p.s.a., zastosować tryb, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 19; dalej: rozporządzenie), tzn. tylko w takim zakresie, w jakim przepisy rozdziału 4 działu III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 6 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a.). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, przy czym zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.). Poczta Polska S.A. zobowiązana jest poprzez swojego pracownika do prawidłowego opisania/wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru informującego o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza). W tym celu pracownik poczty, pozostawiając awizo, wskazuje odpowiednio miejsce pozostawienia zawiadomienia, tj.: 1. w drzwiach adresata; 2. w oddawczej skrzynce pocztowej; 3. w skrytce pocztowej (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz zał. nr 3 do rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2, art. 73 § 2, 3 i 5 p.p.s.a.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia pisma. Stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 404/16; CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr 00 759007734674221170, zaadresowanej do skarżącego, brakuje adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia dla odbiorcy w dniu 7 stycznia 2026 r. W związku z powyższym nie było możliwe ustalenie, w którym miejscu pracownik poczty doręczający przesyłkę pozostawił w dniu 7 stycznia 2026 r. awizo dla skarżącego informujące o skierowanej do niego korespondencji sądowej. WSA w Olsztynie, chcąc zatem zastosować art. 73 p.p.s.a., powinien był najpierw ustalić, czy nastąpiła prawidłowa próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki. Tymczasem, na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, można zgodzić się ze skarżącym, że nie został on właściwie poinformowany o próbie doręczenia mu przesyłki zawierającej postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2025 r. Doręczenie przesyłki w sposób niewłaściwy przez pracownika poczty, podważa skuteczność podwójnego awizowania przesyłki, wobec braku stosownej adnotacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia. W konsekwencji Sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, że próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej postanowienie sądowe była prawidłowa. Skarżący nie mógł tym samym uchybić terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 86 § 1 p.p.s.a. na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Z kolei o zwrocie kwoty uiszczonej tytułem wpisu od zażalenia orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a.