I GZ 239/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia C. W. P. Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 2351/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. W. P. Sp. z o.o. w P. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt V SA/Wa 2351/22, odrzucił skargę C. W. P. Sp. z o.o. w P. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] lipca 2022 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca wniosła skargę na ww. decyzję za pośrednictwem platformy ePUAP. Skarga wraz z wnioskiem o udostępnienie akt sprawy w systemie PASSA została zawarta w dołączonym do pisma przewodniego pliku pdf, który nie został opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 września 2022 r. Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez opatrzenie skargi podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym oraz złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania Skarżącej przez J. C. w postaci odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub w uwierzytelnionej kopii pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie nie zostało odebrane przez spółkę, a za termin jego doręczenia uznano dzień 20 października 2022 r. (zgodnie z UPD – k. 49 akt sądowych). Skarżąca pismem nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 26 października 2022 r. poinformowała, że reprezentować ją będzie T. C. (wskazując równocześnie jego numer PESEL) i wyraziła zgodę na przeprowadzenie rozprawy w formie zdalnej. Spółka nie uzupełniła równocześnie braków formalnych skargi wskazanych w zarządzeniu WSA z dnia 28 września 2022 r. Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2022 r. Skarżąca została wezwana do przedstawienia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu, z którego wynika upoważnienie T. C. do działania w imieniu Skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym do podpisania skargi z dnia 26 sierpnia 2022 r., tj. odpisu pełnego z KRS. Równocześnie poinformowano Skarżącą, że przedstawione przez nią pismo z 26 października 2022 r. ze wskazaniem, że będzie reprezentował ją T. C. nie może zastąpić odpisu z KRS. Wezwanie do zostało doręczone Skarżącej pocztą tradycyjną w dniu 27 grudnia 2022 r. (k. 75 akt sądowych). Nadesłana w formie elektronicznej, w odpowiedzi na wezwanie w dniu 4 stycznia 2023 r. informacja z KRS została złożona po terminie, który upłynął w dniu 3 stycznia 2023 r. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błędną wykładnię i zastosowanie przepisów: - art. 5a § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.") w wyniku uznania, że skarga została wniesiona w sposób elektroniczny, a tym samym Sąd I instancji był zobowiązany do kierowania całej korespondencji do Skarżącej za pośrednictwem sytemu ePUAP; - art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a. w wyniku zakwestionowania przez Sąd I instancji oświadczenia woli strony co do formy doręczeń w ramach postępowania; - art. 74a § 2 p.p.s.a. w wyniku uznania, że doszło do rezygnacji z doręczania pism za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej; - art. 74a § 3 p.p.s.a. w wyniku uznania, że w sprawie sekretariat sądu może wybiórczo stosować przywołaną normę prawną; - art. 74a § 4 p.p.s.a. w wyniku uznania, że w sprawie nie ma zastosowania, co do korespondencji zawierającej treść zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 24.11.2022 r.; - art. 133 p.p.s.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, pomijając fakty: braku w aktach sprawy potwierdzenia UPD dla doręczenia treści zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 24.11.2022 r. oraz braku w aktach sprawy oświadczenia woli przedstawiciela Skarżącej w zakresie doręczenia korespondencji w sprawie za pośrednictwem operatora pocztowego; - art. 2 i art. 45 Konstytucji RP w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez zastępowanie normy konstytucyjnej normą przepisu ustawy przy rygorystycznym i nieuzasadnionym rygoryzmie procesowym mającym na celu przerzucenie odpowiedzialności za wadliwe działanie administracji sądu w zakresie formy i sposobu doręczenia korespondencji w sprawie na stronę postępowania, pozbawiając ją tym samym prawa do sądu, ustanawiając wyższość rygoryzmu formalnego nad gwarantowanym prawem do sprawiedliwego, jawnego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego procesu; - art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Skarżącej w zakresie wadliwej, niezgodnej z wolą Skarżącej formą doręczenia korespondencji, wprowadzającą ją tym samym w błąd i jednocześnie pozbawienie jej prawa do sprawiedliwego, jawnego, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego procesu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wywiedziona na gruncie niniejszej sprawy skarga była dotknięta brakami formalnymi, polegającymi na braku opatrzenia skargi podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym oraz braku przedłożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie J. C. do reprezentowania Skarżącej. Skarga wymagała wszczęcia procedury naprawczej na mocy art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 2a i 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., pismo strony w sprawie wnoszone w postaci elektronicznej powinno zostać podpisane przez stronę, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Dotyczy to również załączników składanych elektronicznie. Jeżeli skargę wnosi spółka prawa handlowego, jaką jest Skarżąca, skarga powinna być podpisana w sposób zgodny z zasadami reprezentacji takiego podmiotu ujawnionymi w KRS. Ciężar dowodu, że osoba podpisująca skargę była do tego należycie umocowana spoczywa na Skarżącej. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało przez Skarżącą odebrane, jednakże zgodnie z art. 74a § 8 p.p.s.a. w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia, o którym mowa w art. 74a § 3 p.p.s.a. Z uwagi na brzmienie tego przepisu wezwanie Sądu I instancji uznano za doręczone w dniu 20 października 2022 r. Termin na uzupełnienie wskazanych braków upłynął bezskutecznie w dniu 27 października 2022 r. Jednocześnie nie można uznać za pismo zawierające uzupełnienie braków pisma Skarżącej z dnia 26 października 2022 r., nieodnoszące się w żaden sposób do treści wezwania Sądu I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nieprawidłowo wydał zarządzenie z dnia 24 listopada 2022 r. o wezwaniu do uzupełnienia braków, gdyż w tym czasie - skarga podlegała odrzuceniu ze względu na nieuzupełnienie jej braków formalnych w terminie. WSA odstąpił również od doręczenia wezwania z 5 grudnia 2022 r. wystosowanego na podstawie własnego zarządzenia w formie elektronicznej, co stanowiło naruszenie art. 74a § 1 pkt 1 oraz § 2 p.p.s.a. Strona w żadnym z pism procesowych nie zrezygnowała z doręczania pism w formie elektronicznej. Przeciwnie konsekwentnie wnosiła kolejne pisma w tej postaci. W tej sytuacji Sąd I instancji nie mógł odstąpić od doręczania pism w formie elektronicznej. Wskazane uchybienia nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, gdyż skarga podlegała odrzuceniu ze względu na bezskuteczny upływ terminu na uzupełnienie jej braków formalnych na podstawie wezwania WSA z dnia 5 października 2022 r. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd I instancji zasadnie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.