I GZ 230/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. Sp. z o.o. w Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 40/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2023 r., nr 9009-2023-001979 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 40/24 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi B. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z załączonego przez stronę skarżącą sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., nie jest możliwe dokonanie oceny, czy natychmiastowe wykonanie decyzji wpłynie na położenie ekonomiczne strony skarżącej. Ze złożonego sprawozdania wynika, że spółka posiada aktywa w wysokości 408.948,56 zł, zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 246.700 zł oraz, że w 2022 r., poniosła stratę w wysokości 319.836, 60 zł. Natomiast strona skarżąca nie załączyła żadnych dokumentów, na podstawie których możliwe byłoby ustalenie wysokości posiadanych środków pieniężnych. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że strata z działalności gospodarczej nie powoduje jeszcze utraty płynności finansowej, gdyż stanowi wyłącznie nadwyżkę kosztów nad przychodem. Strata jest więc wynikiem bilansowym, który nie może być zrównany z wynikiem finansowym. Natomiast wynik finansowy może być zniekształcony przez zdarzenia o charakterze niepieniężnym, którym nie towarzyszy przepływ gotówki. Strona skarżąca wiosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." z uwagi na brak jego zastosowania w drodze wydania postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarty w skardze w sposób prawidłowy uprawdopodabniał wykazanie przez stronę skarżącą obu przesłanek pozytywnych wydania w sprawie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Strona zwróciła uwagę, że Sąd pierwszej instancji pominął to, że wykazała dokumentem w postaci potwierdzenia wysokości salda oraz to pominął okoliczności związane z wysokością tzw. nienależnie pobranych płatności, których wysokość może realnie zagrozić dalszemu prowadzeniu działalności rolniczej, a nawet dalszemu funkcjonowaniu skarżącej z uwagi na realną groźbę jej upadłości. Strona wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów niezbędnych dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości postępowania - w postaci - potwierdzenia salda konta skarżącej na dzień 22 lutego 2024 r. oraz sprawozdania finansowego Skarżącej za rok 2023 oraz o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Z akt sprawy wynika, że do zawartego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji spółka załączyła sprawozdanie finansowe za rok 2022 r. Słusznie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że na tej podstawie trudno ocenić sytuacje finansową strony skarżącej. Zaś sama strata z działalności gospodarczej nie przesądza o wystąpieniu przesłanek do udzielenia ochrony tymczasowej. Należy zauważyć, że do złożonego zażalenia, strona skarżąca dołączyła informację o stanie rachunku bankowego ze stanem salda w wysokości 53 zł oraz sprawozdanie finansowe za 2023 rok, gdzie wskazuje się na aktywa w wysokości 284 806,61 zł, zobowiązania w wysokości 129 700,00 zł oraz stratę w wysokości 7 141,95 zł. To jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi podstawy do uznania, że stronie skarżącej należałoby udzielić ochrony tymczasowej. Zarówno do wniosku złożonego w skardze, jak też do złożonego zażalenia, nie załączono dokumentów, na podstawie których strona uprawdopodobniłaby wystąpienie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Złożenie sprawozdania finansowego za rok 2023 r., to zdecydowanie za mało, aby wykazać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje u strony skarżącej wystąpienie znacznej szkody, bądź też trudne do odwrócenia skutki. Końcowo należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie ma przeszkód, by ubiegać się o wstrzymanie wykonania decyzji ponownie. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.