I GZ 226/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2019 r.; sygn. akt V SA/Wa 869/18 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r.; nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia opłaty naliczanej w związku z przekroczeniem przez dostawców hurtowych kwoty krajowej mleka postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 869/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną A sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2018 r. Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 25 stycznia 2019 r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna Spółki sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika - radcę prawnego. Środek prawny został uzupełniony przez adwokata, drugiego pełnomocnika Spółki, w piśmie, które wpłynęło do Sądu 11 lutego 2019 r. Wskazując na art. 177 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa) Sąd I instancji stwierdził, że Spółka złożyła skargę kasacyjną bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zatem środek prawny należy uznać za niedopuszczalny. Jednocześnie zauważył, że w następstwie omyłki odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Spółki, zamiast pełnomocnikowi organu. WSA w Warszawie uznał, że takie doręczenie, pomimo braku wniosku strony o sporządzenie uzasadnienia lub złożenia takiego wniosku po terminie, nie daje podstawy do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie spółka A wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istoty wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 173, art. 174, art. 175 § 1, art. 176 § 1 i 2 oraz art. 177 § 1 ppsa poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że skarga kasacyjna Spółki z dnia 7 Iutego 2019 r., sporządzona przez pełnomocnika - adwokata stanowi jedynie "uzupełnienie" środka prawnego złożonego przez pełnomocnika skarżącej - radcę prawnego, a w konsekwencji nie ma charakteru niezależnej od niej skargi kasacyjnej, podczas gdy w omawianej sprawie skarżąca, działając z zachowaniem ustawowego terminu, wniosła - za pośrednictwem dwóch działających niezależnie od siebie pełnomocników procesowych - w istocie dwie niezależne od siebie skargi kasacyjne, które to środki prawne zachowywały wszelkie wymagane prawem cechy formalne skargi kasacyjnej, a zatem skarga kasacyjna wniesiona przez adwokata winna zostać potraktowana przez Sąd I instancji jako skarga kasacyjna niezależna od wcześniejszej skargi kasacyjnej wniesionej przez radcę prawnego, a nie jedynie jako jej "uzupełnienie"; 2) art. 178 ppsa, poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że w sprawie zachodzą "inne przyczyny" w rozumieniu naruszonego przepisu, które czynią skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika - radcę prawnego oraz - potraktowaną jedynie jako jej "uzupełnienie" - niezależną od niej skargę kasacyjną wniesioną przez adwokata niedopuszczalną, a w konsekwencji podlegającą odrzuceniu, podczas gdy obie ww. skargi kasacyjne zostały wniesione w ustawowym terminie, z zachowaniem wszelkich wymaganych prawem cech formalnych skargi kasacyjnej, a dodatkowo skarga kasacyjna sporządzona przez adwokata została wniesiona na zlecenie skarżącej Spółki sformułowane w dniu 9 stycznia 2019 r., tj. ponad miesiąc po upływie terminu na złożenie wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z 22 listopada 2018 r. (sygn. akt V SA/Wa 869/18), a zatem pełnomocnik ten nie miał choćby fizycznej możliwości sformułowania takiego wniosku, a jednocześnie ani skarżąca ani ten pełnomocnik nie mieli do 24 kwietnia 2019 r. (data doręczenia odpisu zaskarżonego postanowienia) żadnej wiedzy o tym, że w sprawie nie został uprzednio złożony taki właśnie wniosek, a nadto WSA w Warszawie sporządził pisemne uzasadnienie wyroku z 22 listopada 2018 r. (którego odpis został przez ten Sąd doręczony pełnomocnikowi skarżącego), a zatem możliwe jest dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny dogłębnej merytorycznej kontroli zaskarżonego przez skarżącą orzeczenia Sądu I instancji, a w konsekwencji powyższego obie skargi kasacyjne powinny podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 173 § 2 ppsa skargę kasacyjną może wnieść strona po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony (art. 142 § 2 ppsa), odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek. Z kolei na mocy art. 177 § 1 ppsa skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z treści ww. przepisów wynika zatem, że skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Warunkiem dopuszczalności skargi kasacyjnej jest doręczenie stronie orzeczenia wraz z uzasadnieniem (w przypadku wyroku oddalającego skargę, po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku). Istotą skargi kasacyjnej jest zakwestionowanie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie jest to możliwe do zrealizowania bez znajomości motywów zawartych w uzasadnieniu orzeczenia. Brak uzasadnienia pozbawia skarżącego możliwości racjonalnego sformułowania podstaw kasacyjnych, przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji oraz jej wniosków. Warunek doręczenia stronie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem podyktowany jest okolicznością, iż skarga kasacyjna musi być oparta na konkretnych podstawach (art. 174 ppsa), którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany przy rozpoznaniu sprawy (art. 183 § 1 ppsa) (v. postanowienie z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 649/11). Brak uzasadnienia wyroku stanowi zatem "inną przyczynę", o której mowa w art. 178 ppsa, stanowiącą o niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie (v. postanowienia NSA z dnia: 30 października 2012 r., sygn. akt II GZ 373/12, 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II FZ 71/13, 7 lipca 2004 r., GZ 25/04). Nie jest też dopuszczalne wniesienie skargi kasacyjnej przed datą doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem (za: B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wyd. 4, s. 516). W takiej sytuacji, na podstawie art. 178 ppsa sąd również odrzuca skargę jako niedopuszczalną. Wnoszący zażalenie podkreśla, że w sprawie istnieje możliwość skutecznego złożenia skargi kasacyjnej, bowiem odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Spółki. Podnosi także, że w sprawie zostały złożone dwie samodzielne skargi kasacyjne przez dwóch odrębnych pełnomocników. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tego stanowiska nie sposób uznać za prawidłowe. Istota skargi kasacyjnej polega na zakwestionowaniu orzeczenia sądu pierwszej instancji, które składa się z sentencji i uzasadnienia. Warunkiem zaś wniesienia skargi kasacyjnej w przypadku oddalenia skargi przez sąd pierwszej instancji jest terminowe złożenie wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik strony skarżącej nie złożył 7-dniowym w terminie wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Niezłożenie takiego wniosku powoduje, że wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika prawnego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 178 w zw. z art. 177 § 1 in fine ppsa). Jak słusznie podkreślił WSA w Warszawie, doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem przez pomyłkę, pomimo braku wniosku strony o sporządzenie uzasadnienia lub złożenia takiego wniosku po terminie, nie daje podstaw do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.