I GZ 223/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 470/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi C. s.c. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 26 stycznia 2024 r., nr OB/10/2023 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 14 marca 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 470/24, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.), odrzucił skargę G. Sp. z o. o. w B. reprezentowanej przez P. M. wspólnika C. s.c. reprezentowana przez wspólników G. Sp. z o. o. w B. i Syndyka Masy Upadłości P. M. (dalej zwanej: skarżącą lub spółką) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 26 stycznia 2024 r. nr OB/10/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 24 czerwca 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z 17 lipca 2024 r.). W rezultacie jego rozpoznania referendarz sądowy postanowieniem z 14 sierpnia 2024 r. odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. W związku z wniesieniem przez spółkę sprzeciwu, sąd I instancji postanowieniem z 10 października 2024 r. (sygn. akt VIII SPP/Wa 99/24) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 14 sierpnia 2024 r. Następnie pismem z 29 października 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 22 października 2024 r., skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 24 czerwca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej 31 października 2024 r. W zakreślonym terminie (który upływał 7 listopada 2024 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. Wystąpiła zaś z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z 31 października 2024 r.). Sąd I instancji postanowieniem z 14 marca 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 470/24 odrzucił skargę spółki. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie i przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony, a także o dalsze procedowanie skargi. W zażaleniu podniesiono, że wydając postanowienie o odrzuceniu skargi WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia fundamentalnych praw, w tym prawa do sądu, zawartego w Konstytucji i Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z 2016 r. nr 202 s. 1), w szczególności art. 47 Karty motyw 3 tego przepisu, który ma charakter obligatoryjny. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do sądu nie może być iluzoryczne, podmioty nie mogące ponosić kosztów opłat sądowych ze względu na brak środków na ich poniesienie – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu krajowego nie mogą być narażane na skutki niezasadnego stosowania w stosunku do nich rozszerzającej wykładni norm prawnych, które w swej istocie powinny właśnie zapewniać im prawo do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżąca pismem z 17 lipca 2024 r. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 10 października 2024 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 99/24, którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 14 sierpnia 2024 r., odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie przyznania skarżącej prawa pomocy zasadne było wezwanie jej do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII WSA w Warszawie z 24 czerwca 2024 r. o wezwaniu spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej 31 października 2024 r. W zakreślonym terminie (który upływał 7 listopada 2024 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym spółce wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia spółki. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.