I GZ 221/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 251/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla grupy producentów owoców i warzyw postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 marca 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 251/20 odrzucił skargę [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 17 grudnia 2019 r. nr 13/2019. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z 3 lutego 2020 r. [....] - dalej: skarżąca - została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego została doręczona skarżącemu w dniu 11 lutego 2020 r. W zakreślonym terminie wskazany brak formalny skargi nie został usunięty. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia w całości oraz rozpatrzenia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2020 r., - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do uzupełnienia barków formalnych skargi poprzez podanie wartości przedmiotu sporu, podczas gdy żadnego wezwania w tym przedmiocie nie otrzymała. W uzasadnieniu autor zażalenia podkreślił, że korespondencja z WSA zawierała jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W kopercie z Sądu nie znajdowało się wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Do zażalenia załączono kserokopię korespondencji otrzymanej z WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżąca kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi, bowiem, że nie otrzymała w korespondencji z WSA w Warszawie – żądania do nadesłania uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. W kopercie znajdował się jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że WSA w Warszawie stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 24 akt WSA) przyjmując, że zawierała ona oprócz odpisu odpowiedzi na skargę również wezwanie do podania wartości przedmiotu sporu. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takiego dokumentu z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady – brak jest więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17). Jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej 11 lutego 2020 r., nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia. W korespondencji z Sądu I instancji znajdował się jedynie odpis odpowiedzi na skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącej zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawie nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie Sądu I instancji umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości, co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 1388/15). W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1150/09). W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.