I GZ 209/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 864/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 864/17, odrzucił skargę [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że [...] – dalej: skarżąca lub spółka - złożyła skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lutego 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 maja 2017 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości [...] złotych, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi spółce w dniu 15 maja 2017 r. W odpowiedzi skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 11 sierpnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Orzekając na skutek sprzeciwu spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 października 2017 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie. W dniu 18 października 2017 r. Skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych. Postanowieniem z 24 listopada 2017 r., starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Orzekając na skutek sprzeciwu spółki starszy referendarz sadowy postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 lutego 2018 r. wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 maja 2017 r. w sprawie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie doręczone skarżącej w dniu 7 lutego 2018 r. Spółka nie uiściła wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając odrzucenie skargi WSA w Warszawie podkreślił, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 7 lutego 2018 r. Wobec powyższego ostatnim dniem ustawowego siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu był 14 lutego 2018 r. W zakreślonym terminie nie uiszczono wymaganego wpisu, co potwierdza informacja z Rejestru Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Tym samym na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r. poz. 1369 dalej: p.p.s.a.) Sąd I instancji odrzucił skargę albowiem nie podejmie on żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o jego uchylenie w całości oraz o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez mylne uznanie, że skarżąca nie wykazała, iż nie posiada wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w sytuacji, gdy prawidłowa i wszechstronna analiza dokumentów nadesłanych przez spółkę oraz oświadczenia majątkowego winna prowadzić do wniosku przeciwnego, co w konsekwencji doprowadziło do braku możliwości realizacji po stronie skarżącej zasady prawa do sądu. - art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca spółka przedstawiła w uzasadnieniu zażalenia. Minister Inwestycji i Rozwoju w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma - w tym przypadku zażalenia, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata - w tym przypadku wpis. W razie nieopłacenia zażalenia wzywa się wnoszącego, aby uiścił należny wpis, a niewykonanie tego wezwania w terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych został merytorycznie i prawomocnie rozstrzygnięty postanowieniem Sądu I instancji z dnia 11 sierpnia 2017 r. (odmowa przyznania prawa pomocy). Co więcej, w niniejszej sprawie Skarżąca kilkukrotnie wnosiła o przyznanie jej prawa pomocy, lecz postanowieniem z 24 listopada 2014 r. (utrzymanym następnie w mocy postanowieniem z 16 stycznia 2018 r.) umorzono postępowanie w tym przedmiocie. Powyższe z tego względu, że treść kolejnego wniosku o prawo pomocy nie wskazuje, by w jakimkolwiek zakresie nakierowany był on na wykazanie zmiany okoliczności dotyczących sytuacji materialnej Skarżącej. W związku z powyższym, prawidłowo wezwano spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 maja 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Skarżąca nie uiściła wpisu sadowego. Nie złożyła ona wniosku o przyznanie prawa pomocy. Taki wniosek wywiodła dopiero w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy wniesiony on został po merytorycznie i prawomocnie rozstrzygniętym uprzednim wniosku w tym przedmiocie. Ponowne złożenie wniosku nie może, bowiem uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Kolejny wniosek strony o prawo pomocy nie wskazuje na jakiekolwiek nowe okoliczności, które byłyby nieznane rozpoznającemu poprzedni wniosek. Pogląd taki znajduje poparcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999r., sygn. I CKN 1461/98, publ. OSNC 1999, nr 11, poz. 196 oraz postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 252/09). Z akt sprawy wynika, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi prawidłowo doręczono spółce w dniu 7 lutego 2018 r. Jednocześnie skarżąca została pouczona o rygorze nieuiszczenia wpisu tj. odrzucenia skargi. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął bezskutecznie z dniem 14 lutego 2018 r. W dokumentach księgowych Sądu dotyczących opłat sądowych nie odnotowano wpłaty do niniejszej sprawy. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Powyższego nie może zmienić również wywiedzenie kolejnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych złożonego w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi. Powyższe z tego względu, że skoro skarżąca przedłożyła kolejny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy, którego treść jest zbieżna z treścią uprzednio składanych wniosków rozpoznanych negatywnie, a postanowienia wydane w tym przedmiocie są prawomocne, to merytoryczne rozpoznanie takiego wniosku stało się zbędne i na podstawie art. 249a p.p.s.a. należy umorzyć postępowanie w tym zakresie. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawie, w myśl art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Przewidziany w art. 249a p..p.s.a. tryb może znaleźć zastosowanie w postępowaniach toczących się w oparciu o art. 165 p.p.s.a., to znaczy wówczas, gdy – jak w tej sprawie – strona wnosi kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy po uprzednim oddaleniu jej wniosku w tym przedmiocie (tak: M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 989). Tym samym postępowanie w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, skoro Sąd badał go w kontekście art. 165 p.p.s.a. i ustalił, że jest to wniosek ponowiony po raz kolejny, oparty na tożsamych okolicznościach i poparty identycznymi argumentami, co poprzednie wnioski. Dodać należy, że w art. 249a p.p.s.a. mowa jest o zbędności rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, co uzasadnia umorzenie postępowania. Tak też postąpił Sąd I instancji. Chodzi tu o postanowienie z dnia 24 listopada 2017 r., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 16 stycznia 2018 r. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.