I GZ 206/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Spółki A w organizacji w Ż. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Go 444/17 w zakresie odrzucenia zażaleń w sprawie ze skargi Spółki A. w organizacji w Ź. na postanowienie Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie pozostawienia wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami bez rozpoznania postanawia: odrzucić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 8 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Go 444/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: "WSA") odrzucił zażalenia Spółki A w organizacji w Ż. (dalej: spółka). Podstawą prawną powyższego orzeczenia były art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 260 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2017 r., poz. 1369, ze zm., obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W zażaleniu spółka reprezentowana przed pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania a jednocześnie przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Powyższy przepis - na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W myśl art. 25 p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają osoby fizyczne, osoby prawne, organy administracji publicznej, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W rozpoznawanej sprawie stroną wnoszącą zażalenie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W świetle przepisów k.s.h., tego rodzaju podmiot uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru. W momencie zawiązania spółki (zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, pod pojęciem której rozumie się również akt założycielski – zob. art. 4 § 2 k.s.h.) powstaje bowiem spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji (art. 161 § 1 k.s.h.), która z chwilą wpisu do rejestru ulega z mocy prawa przekształceniu w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (właściwą) i uzyskuje osobowość prawną (art. 163 pkt 5 k.s.h.). Wpis do rejestru ma zatem charakter konstytutywny (por. A. Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 163 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el., 2016). Natomiast zgodnie z art. 169 k.s.h. jeżeli zawiązanie spółki nie zostało zgłoszone do sądu rejestrowego w terminie sześciu miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki albo jeżeli postanowienie sądu odmawiające zarejestrowania stało się prawomocne, umowa spółki ulega rozwiązaniu. W aktach sprawy brak jest aktu założycielskiego Spółki, a znajduje się uchwała zgromadzenia wspólników Spółki A w organizacji z siedzibą w P. z 13 maja 2017 r. w sprawie powołania zarządu (k. 23), uchwała zgromadzenia wspólników Spółki A w organizacji z siedzibą w P. z 29 maja 2017 r. w sprawie powołania zarządu (k. 40. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w czerwcu 2016 r. (data najwcześniejszego pisma w aktach administracyjnych) Spółka była w organizacji. Na etapie rozpoznawania zażalenia (lipiec 2019 r.) Spółka nadal tytułuje się jako będąca w organizacji. Mając na względzie poczynione wyżej uwagi wskazać należy, że skoro od zawiązania spółki minęło więcej niż 6 miesięcy i brak jest stosownego wpisu w KRS, to powinno było nastąpić rozwiązanie spółki w organizacji, a więc po tym czasie nie może ona skutecznie podejmować jakichkolwiek czynności, w tym inicjować postępowania sądowoadministracyjnego. Wniesiony przez taki podmiot środek prawny, należy odrzucić go jako wniesiony przez nieuprawniony podmiot. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w dacie wniesienia zażalenia na postanowienie WSA z 8 listopada 2018 r. skarżąca spółka nie miała zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ze wskazanych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.