I GZ 188/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SPP/Gl 323/23 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2023 r. w sprawie ze skargi J, T. na postanowienie Poczty Polskiej Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmówił J. T. (dalej: skarżący) przyznania prawa pomocy. W pismach z dnia 12 grudnia 2023 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie oraz sprzeciw od tego postanowienia. Sprzeciw został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r., natomiast zażalenie zostało odrzucone postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", ani żaden inny przepis tej ustawy, nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy. Zatem skarżący, składając zażalenie z 12 grudnia 2023 r., wniósł niedopuszczalny i nieprzewidziany przez przepisy ustawy środek zaskarżenia, co skutkowało jego odrzuceniem. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w zaskarżonym postanowieniu z 4 kwietnia 2024 r. Sąd I instancji zgodnie z prawem uznał, że zażalenie skarżącego na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 listopada 2023 r. było niedopuszczalne. Podkreślić należy, że nie wszystkie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego podlegają zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez złożenie środka odwoławczego (skargi kasacyjnej lub zażalenia). Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. od postanowienia takiego skarżący może wnieść sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z art. 260 § 1 p.p.s.a. wynika również, że rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienie, w którym zmienia albo utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W art. 260 § 2 zd. 2 p.p.s.a. ustawodawca określił, że w takim postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. W sprawie niniejszej wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany – zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. – przez referendarza sądowego. Skarżący nie zgodził się z tym postanowieniem, składając od niego sprzeciw. Sprzeciw ten został następnie rozpoznany przez WSA, który wydając postanowienie z 4 kwietnia 2024 r. orzekał jako sąd drugiej instancji i stosował odpowiednio przepisy o zażaleniu. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał dwukrotnemu merytorycznemu rozpoznaniu – przez referendarza i przez WSA. W sprawie niniejszej skarżący po otrzymaniu postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2023 r. złożył również zażalenie kierując je do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wskazano wyżej, przepis art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. ani żaden inny przepis tej ustawy nie przewidział w takiej sytuacji uprawnienia do złożenia zażalenia na postanowienie referendarza sądowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie skarżącego na postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2023 r. było niedopuszczalne i postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2024 r. je odrzucił na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z przepisów tych wynika bowiem, że wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.