I GZ 185/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. spółka z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 686/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 marca 2025 r., VIII SA/Wa 686/24 odrzucił skargę A. spółka z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] lipca 2024 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 września 2024r. A. spółka z o.o. z siedzibą w B. (dalej: strona, skarżąca) została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 9 października 2024r.). Postanowieniem z 15 listopada 2024r. (VIII SPP/Wa 148/24) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego tut. Sądu z 16 października 2024 r., o odmowie przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Następnie pismem z 12 grudnia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 9 grudnia 2024r., skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 23 września 2024r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej w dniu 16 grudnia 2024 r. W zakreślonym terminie (który upływał 23 grudnia 2024r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. Wystąpiła zaś z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych (pismo z dnia 17 grudnia 2024r.). Sąd I instancji postanowieniem z 14 marca 2025 r., VIII SA/Wa 686/24 odrzucił skargę Spółki. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego "uchylenie i o dalsze procedowanie w sprawie skargi". W zażaleniu podniesiono, że wydając postanowienie o odrzuceniu skargi WSA w Warszawie dopuścił się naruszenia fundamentalnych praw, w tym prawa do sądu, zawartego w Konstytucji i Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C z 2016 r. nr 202 s. 1), w szczególności art. 47 Karty motyw 3 tego przepisu, który ma charakter obligatoryjny. W uzasadnieniu wskazano, że prawo do sądu nie może być iluzoryczne, podmioty nie mogące ponosić kosztów opłat sądowych ze względu na brak środków na ich poniesienie – zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu krajowego nie mogą być narażane na skutki niezasadnego stosowania w stosunku do nich rozszerzającej wykładni norm prawnych, które w swej istocie powinny właśnie zapewniać im prawo do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a." od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 15 listopada 2024 r., VIII SPP/Wa 148/24, którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 16 października 2024 r., odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie przyznania skarżącej prawa pomocy zasadne było wezwanie jej do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII WSA w Warszawie z 23 września 2024 r. o wezwaniu spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do usunięcia ww. braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej 16 grudnia 2024 r. W zakreślonym terminie (który upływał 23 grudnia 2024 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym spółce wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga ponadto, że w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu skargi nie jest możliwe badanie legalności prawomocnego rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przedmiocie prawa pomocy – do czego w istocie zmierza argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia spółki. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.