I GZ 185/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1331/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 17 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenie decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1331/16 odrzucił zażalenie [...] na postanowienie tego Sądu z dnia 13 lipca 2018 r. w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 17 sierpnia 2016 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że WSA w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 lipca 2018 r. utrzymał w mocy zarządzenie Referendarza sądowego z dnia 29 maja 2018 r. o pozostawieniu wniosku [...] (skarżącego) o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący. WSA w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 września 2018 r. odrzucił zażalenie. W uzasadnieniu Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca w powołanej ustawie nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W tym przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa, bowiem jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenie sądu staje się prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługują od niego żaden środek odwoławczy, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. Stosowne pouczenie o ostatecznym charakterze zaskarżonego orzeczenia znalazło się w treści jego uzasadnienia. [...] zażaleniem zaskarżył powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a. według stanu prawnego na dzień 15 sierpnia 2015 r. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia lub postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie zmienia lub utrzymuje w mocy. W tych sprawach Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2). Z powyższych regulacji wynika, że postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy jest traktowane przez ustawodawcę jako orzeczenie wydane w pierwszej instancji. Sprzeciw wniesiony od postanowienia referendarza sądowego jest więc środkiem odwoławczym. Z kolei, wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie. W związku z tym zaskarżenie postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w całości lub w części będzie skutkowało odrzuceniem zażalenia z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. W związku z tym, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 p.p.s.a.), zażalenie skarżącego w tej sprawie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, na podstawie art. 178 p.p.s.a. Z wymienionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.