I GZ 183/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. M. i L. . na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 862/22 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. M. i L. R. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 12 września 2022 r. nr PB/23/22 w przedmiocie ustalenia solidarnie do zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 marca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 862/22, wydanym w sprawie ze skargi P. M. i L. R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 12 września 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w systemie wsparcia bezpośredniego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 listopada 2022 r., Sąd wezwał skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 1 500 zł – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe P. M. pismem z 7 grudnia 2022 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Zarządzeniem z 2 stycznia 2023 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 189/22 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu ww. wniosku pozostawił wniosek bez rozpoznania.. Skarżący nie wniósł sprzeciwu od powyższego zarządzenia. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy, pismem z 21 lutego 2023 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 20 lutego 2023 r., skarżący został wezwany do wykonania zarządzenia z 17 listopada 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1500 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec nieuiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie WSA odrzucił skargę skarżącej. P. M. w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik L. R. wniósł zażalenie na postanowienie WSA z 23 marca 2023 r., zarzucając postanowieniu naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu, zasad dobrej legislacji oraz karty praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47-50. W ocenie skarżących wydając skarżone rozstrzygnięcie WSA dopuścił się naruszenia fundamentalnych praw, w tym prawa do Sądu, zapisanych w Konstytucji i Karcie Praw Podstawowych UE. Skarżąca zaakcentowała w szczególności treść motywu 3 art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2012/C/326/02), który ma charakter obligatoryjny. W zażaleniu podniesiono, że podmioty niemogące ponosić kosztów opłat sądowych ze względu na brak środków na ich poniesienie nie mogą być narażane na skutki niezasadnego stosowania w stosunku do nich rozszerzonej wykładni norm prawnych, które w swej istocie powinny zapewniać im prawo do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę od której pomimo wezwania nie został uiszczony wpis. Natomiast realizację wskazanego w zażaleniu przepisu zdania trzeciego art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym "pomoc prawna jest udzielana osobom, które nie posiadają wystarczających środków, w zakresie w jakim jest ona konieczna dla zapewnienia skutecznego dostępu do wymiaru sprawiedliwości", zapewniają w ramach procedury sądowoadministracyjnej przepisy regulujące przyznawanie prawa pomocy (art. 239 § 1 pkt 4 oraz art. 243-262 p.p.s.a.). Skarżący pismem z 7 grudnia 2022 r. wnieśli o zwolnienie od wpisu sądowego. Wobec niewykonania wezwania Sądu do wypełnienia formularza, na którym wnosi się o przyznanie prawa pomocy i który przesłano skarżącym, zarządzeniem referendarza sądowego z 2 stycznia 2023 r., sygn. akt VIII SPP/Wa 189/22, pozostawiono bez rozpoznania wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Odpis zarządzenia wraz z pouczeniem o przysługującym od niego sprzeciwie doręczono skarżącym , a wobec niewniesienia sprzeciwu od zarządzenia Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącym za pośrednictwem operatora pocztowego 24 lutego 2023 r. Wpis nie został uiszczony we wskazanym terminie, zatem skarga podlegała odrzuceniu. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że z powodu nieuzupełnienia braku fiskalnego skargi zachodziła podstawa do jej odrzucenia. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.