I GZ 182/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Zarządu Województwa Świętokrzyskiego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Ke 51/24 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi P. W.-I. "H." Sp. z o.o. w O. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 29 listopada 2023 r, nr 308/23 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków unijnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 51/24 wstrzymał wykonanie decyzji Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 29 listopada 2023 r. w sprawie ze skargi P. W.-I. "H." Sp. z o.o. w Osieku na wskazaną powyżej decyzję z dnia 29 listopada 2023 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków unijnych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że konieczność zwrotu dofinansowania w kwocie 1 886 866,61 zł wraz z odsetkami i wszczęcie czynności mających na celu wykonanie zaskarżonej decyzji, mogłoby doprowadzić – jak podniesiono we wniosku - do niewypłacalności spółki, a nawet do jej upadłości. Sąd podkreślił, że z przedstawionego przez skarżącą zestawienia wynika, że na dzień 30 września 2023 r. spółka w istocie nie dysponowała kwotą pozwalającą pokryć kwotę zobowiązania. Ponadto, jak wynika z wyjaśnień spółki, na dzień 30 września 2023 r. obciążona jest kredytami inwestycyjnymi w kwotach 2 369 082,00 zł, 4 308 854,55 zł i gwarancją bankową w kwocie 1 550 000,00 zł. Na dzień 30 września 2023 r. suma zobowiązań z tytułu pożyczek krótkoterminowych i długoterminowych wynosi 3 375 309,84 zł. Posiada też zobowiązania z tytułu leasingu. Na dzień 30 września 2023 r. suma zobowiązań z tego tytułu wynosi 1 982 586,25 zł. Zatrudnia przy tym 75 osób, z czym związane są koszty wynagrodzeń pracowników w kwocie: 494 359,94 zł w lipcu, 445 084,39 zł w sierpniu i 459 879,91 zł we wrześniu. Zgodnie z ostatnim zamkniętym kwartałem odniosła zysk w wysokości 256 546,43 zł. W ocenie Sądu pierwszej instancji powołane przez spółkę okoliczności, w sytuacji konieczności zwrotu kwoty objętej zaskarżoną decyzją, w istocie stwarzają groźbę utraty płynności finansowej, a w konsekwencji może zajść niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu I instancji na dzień 30 września 2023 r. spółka w istocie nie dysponowała kwotą pozwalającą pokryć kwotę zobowiązania. Kwota zwrotu dofinansowania przekracza bowiem wielokrotnie kwotę środków, jakimi spółka dysponuje na rachunku bankowym. Ponadto, spłaca zobowiązania kredytowe, z czym wiąże się comiesięczna konieczność regulowania zobowiązań, zatem ewentualna egzekucja mogłaby utrudnić lub nawet uniemożliwić spłatę tych należności, co w konsekwencji spowoduje, że skarżąca stanie się niezdolna do wykonywania swoich zobowiązań wobec kredytodawców. Zatrudnia przy tym 75 osób, z czym związane są koszty wynagrodzeń. Koszty te są niewspółmiernie wysokie wobec wykazanej kwoty środków na rachunku bankowym. Obrazu sytuacji finansowej spółki nie zmienia osiągnięcie zysku za okres od 1 lipca 2023 r. do 30 września 2023 r., ponieważ jego wysokość nie czyni możliwym zapłaty orzeczonej do zwrotu kwoty dofinansowania. Organ złożył zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634) – zwanej dalej: "p.p.s.a." poprzez stwierdzenie, że skarżący uzasadnił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, co umożliwiało Sądowi wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji podczas gdy przedstawione argumenty we wniosku są czysto hipotetyczne i gołosłowne, a ponadto dane przedstawione w dokumentach załączonych do wniosku były nierzetelne i nieaktualne w dniu składania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak tez w dniu jej wydania. Organ wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie odmowy wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie można przenosić ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy się zgodzić, że stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że zapłata kwoty w wysokości 1 886 866,61 zł mogłoby doprowadzić do niewypłacalności spółki. Nie sposób natomiast się zgodzić z argumentacja podniesioną w zażaleniu, że dokumenty złożone przez spółkę nie mogły zostać wzięte pod uwagę, przy ocenie zasadności wniosku o wtrzymanie zaskarżonej decyzji. Wniosek o wstrzymanie został złożony pismem procesowym z datą 5 lutego 2024 r., gdzie wnioskodawca przedstawił dokumenty z okresu poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, bowiem data dokumentów wskazuje na dzień 30 września 2023 r. W tej sytuacji należy przyjąć, że złożenie dokumentów za ten okres nie stanowi przeszkody w ocenie zasadności wniosku pod kątem wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W końcu nawet, gdyby przyjąć, że wnioskodawca przedstawiłby sytuację finansową na dzień wydania zaskarżonej decyzji, to przy założeniu, że spółka posiada kredyty inwestycyjne oraz pożyczki, których to wysokość jest znaczna, to nie sposób uznać, że zobrazowałoby to sytuację finansową spółki w inny sposób, niż w taki w którym to spółka aktualnie się znajduje. Nie sposób również uznać złożonych dokumentów za niewiarygodne, tylko z powodu wskazanej rozbieżności w dacie kredytu. Nie ulega wątpliwości, że kredyt ten został przez spółkę zaciągnięty i jest on spłacany. Przy czym jego wysokość (jak też innych zobowiązań) jest znaczna. W analogiczny sposób należy się odnieść do rat leasingowych, których brak płatności spowoduje utratę środków trwałych, potrzebnych do prowadzenia działalności przez spółkę. A to w szczególności zaważyło by na prowadzeniu działalności spółki i tym samym wystąpieniu ryzyka jej upadłości. Natomiast odnosząc się do wypracowanego przez spółkę zysku w kwocie 256 546,43 zł w okresie od 1 lipca 2023 r. do 30 września 2023 r. należy wskazać, że osiągniecie wskazanego zysku przez spółkę pozostaje bezsporne. To jednak nie sposób tracić z pola widzenia bieżącej działalności spółki i wszelkich kosztów z jej prowadzeniem związanych. Spółka wskazała, że zatrudnia 75 osób, a ich wynagrodzenie miesięczne wynosi 459 879,91 zł miesięcznie (za wrzesień), co wskazuje, że suma ta jest znaczna. Nie sposób też oczekiwać, że strona wnioskująca o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji będzie informować swoich kontrahentów o aktualności swojej sytuacji finansowej. Działanie takie mogłoby mieć wpływ na wiarygodność spółki w stosunku do podmiotów, z którymi spółka współpracuje. A to mogłoby doprowadzić do zakłócenia współpracy w poszczególnymi podmiotami i tym samym do wystąpienia skutków, na ten czas trudnych do przewidzenia. A należy mieć na uwadze, że spółka jest jedynym wykonawcą odwiertów eksploatacyjnych na rzecz G. A. [...] S.A. Jak już wskazano w uzasadnieniu Sądu pierwszej instancji, w przypadku braku możliwości świadczenia usług wiertniczych przez spółkę, istnieje duże prawdopodobieństwo przerwania ciągłości pracy wydobywczej prowadzonej przez G. A., zatrudniającej około 800 pracowników, co Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuję. W związku z tym nie sposób się zgodzić z autorem zażalenia, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu. Taki pogląd przedstawiony został również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2023 r., sygn. akt I GZ 243/23. Z powyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.