I GZ 181/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2021 r.; sygn. akt V SA/Wa 423/18 w zakresie odmowy sprostowania uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2017 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 423/18, odmówił E. W. sprostowania uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2018 r., oddalającego skargę od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek skarżącej o sprostowanie uzasadnienia ww. wyroku w ten sposób, że w miejsce słów "na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. Skarżąca oświadczyła, że do wniosku o umorzenie należności ZUS pochodzącego z 7 kwietnia 2017 r. (...)" należy wpisać "na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. Skarżąca oświadczyła, że do wniosku o umorzenie należności ZUS pochodzącego z 24 marca 2017 r. (...)" nie mógł zostać uwzględniony. Jak wynika z protokołu rozprawy, skarżąca oświadczyła, że do wniosku o umorzenie należności ZUS pochodzącego z 7 kwietnia 2017 r. nie składała oświadczenia z 2015 r. o stanie rodzinnym i majątkowym i nie wie, jak ten dokument znalazł się w aktach sprawy. Oświadczenie to zostało następnie przytoczone w treści uzasadnienia wyroku (s. 4, wers 12-15). WSA wskazał, że w trybie art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Zdaniem Sądu, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie, skoro treść uzasadnienia wyroku jest zgodna z zaprotokołowaną treścią złożonego przez skarżącą oświadczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zarzucając mu błędy w ustaleniach faktycznych oraz powierzchowność i nierozpoznanie istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe albo inne oczywiste omyłki. Sprostowanie może nastąpić na wniosek (art. 159 p.p.s.a.). Jednak sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia. Niedopuszczalność sprostowania prowadząca do zmiany rozstrzygnięcia odnosi się zarówno do zmiany pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Przedmiotem sprostowania wyroku mogą być zatem niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki, dotyczące np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Korekta orzeczenia jest możliwa wówczas, gdy omyłka wynika wprost z orzeczenia, w sposób pozwalający na jej natychmiastowe rozpoznanie. Nie ma charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania. Podkreślenia wymaga, że pod pojęciem "oczywistej omyłki" nie należy rozumieć ani przeoczenia, jakiego sąd się dopuścił przy rozstrzygnięciu sprawy, ani niezgodności sentencji z następnie sporządzonym uzasadnieniem (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2010, Wyd. 4, s. 375; tak też: postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2020, sygn. akt I GZ 327/20). W rozpoznawanej sprawie, dokonując oceny zgodności z prawem postanowienia WSA odmawiającego sprostowania uzasadnienia wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że charakter żądań strony przekraczał zakres przewidzianych w art. 156 § 1 p.p.s.a. sprostowań niedokładności, błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek. W sprawie skarżąca domaga się de facto zmiany treści własnego oświadczenia złożonego na rozprawie, które to oświadczenie zostało – niezmienione – przytoczone w uzasadnieniu wyroku. Nie sposób wobec tego uznać, że tego typu zmiana uzasadnienia mogłaby być dopuszczalna w trybie sprostowania, ponieważ nie stanowiłaby ona sprostowania oczywistej omyłki, ale ingerowałaby w merytoryczną treści wyroku, co należy uznać za niedopuszczalne. Ponadto, nie sposób uznać za "oczywistą omyłkę" Sądu przytoczenie przez niego – w niezmienionej postaci – utrwalonego w protokole oświadczenia strony. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia,